40% van banen in distributiecentra worden overgenomen door robots

12 juni 2017 Consultancy.nl

Na eerdere waarschuwingen over de impact die robotisering zal hebben binnen de retailbranche en op startersfuncties in het algemeen, is er ook een schatting gemaakt van de gevolgen voor de warehouse sector. Recent onderzoek wijst uit dat de potentiële gevolgen voor de arbeidsmarkt aanzienlijk zullen zijn. Volgens de schatting zal de komende vijftien jaar zo’n 40% van de arbeidsplaatsen bij grote Nederlandse distributiecentra verloren gaan.

De impact van automatisering en robotisering op werkgelegenheid is een van de meest besproken thema’s als het gaat om de ontwikkeling van de arbeidsmarkt. Volgens een rapport van McKinsey & Company moet automatisering worden gezien als een disruptieve kracht op het gebied van menselijke arbeid. In het rapport wordt voorspeld dat ongeveer 60% van de beroepen voor minimaal 30% kan worden geautomatiseerd. Hoewel het automatiseringspotentieel verschilt per beroepsgroep, zullen de wereldwijde gevolgen voor de arbeidsmarkt als geheel volgens de onderzoekers aanzienlijk zijn. 

Big Four-kantoor Deloitte voerde een soortgelijke analyse uit, gericht op de Nederlandse arbeidsmarkt. Volgens dit onderzoek staan er in ons land twee tot drie miljoen banen op de tocht als een direct gevolg van robotisering. Binnen de verschillende sectoren zullen vooral werknemers worden getroffen die actief zijn in operationele functies of die een laag opleidingsniveau hebben. Uit een ander onderzoek van Deloitte bleek bovendien vorig jaar dat momenteel bijna 300.000 studenten een opleiding volgen voor werk dat mogelijk verdwijnt.

In een ander onderzoek zoomt McKinsey & Company in op de gevolgen voor de Nederlandse retailbranche. Over de gehele linie zullen in Nederland mogelijk 130.000 voltijdbanen verdwijnen, waarvan 85.000 banen verdwijnen als gevolg van automatisering. 

Nieuwbouw van geautomatiseerde warehouses

Robotisering in warehousing

Buck Consultants International (BCI), een economisch adviesbureau uit Nijmegen dat zich onder meer richt op goederenvervoer en logistieke ketens, heeft onlangs een nieuwe analyse gepubliceerd, waarin het effect dat robots zullen hebben op distributiecentra in kaart wordt gebracht. De voornaamste conclusie van het onderzoek is dat de robotisering bij Nederlandse distributiecentra de komende tijd in hoog tempo zal toenemen. 

Een essentiële factor hierin is het steeds slimmer worden van robots dankzij artificial intelligence (AI) technologie en cognitive data science. “De technologische ontwikkelingen zorgen ervoor dat robots steeds meer ook moeilijke taken kunnen verrichten, maar ook dat de kosten per robot minder worden. Bovendien dwingen tekorten aan goed en gekwalificeerd personeel bedrijven ertoe alternatieven te zoeken”, aldus Kees Verweij, partner bij BCI.

Daarnaast wordt de transitie richting robots versneld door de huidige krapte op de arbeidsmarkt, stellen de onderzoekers. Verschillende tekens wijzen erop dat de arbeidsmarkt in Nederland aantrekt. Zo stijgen de salarissen en het aantal vacatures, komt de recruitment markt meer op stoom en ligt er een zogenaamde ‘war for talent op de loer. Volgens Verweij dwingt dit organisaties om op zoek te gaan naar alternatieven voor goed en gekwalificeerd personeel. “Robots kunnen dit optimaal invullen”, merkt hij op. Verder zorgen de groeiende economie en de lage huidige rentestand ervoor dat de kapitaalkosten voor nieuwe investeringen (bijvoorbeeld voor het aanschaffen van robotics technologie) relatief laag zijn. Opgeteld geven deze factoren volgens Verweij veel bedrijven het “laatste zetje om deze investeringen te plegen”. 

Nieuwbouw van geautomatiseerde warehouses - In oppervlakte

Uit het onderzoek komt naar voren dat er de afgelopen vijf jaar 63 nieuwe geautomatiseerde warehouses zijn gebouwd, die bij elkaar een oppervlakte hebben van zo’n 1,7 miljoen m2. “Het zijn vooral warehouses van boven de 10.000 m2 waar de business case voor het inzetten van robots interessant is”, aldus René Geujen, senior-adviseur bij BCI. Hij verwacht dat de ontwikkelingen in de komende tijd steeds sneller zullen verlopen en dat er in de volgende vijftien jaar enkele miljarden euro’s zullen worden uitgegeven aan de automatisering en robotisering van warehouses in Nederland.

Impact op banen

“Afhankelijk van welke activiteiten in het warehouse gerobotiseerd worden, varieert de besparing op personeel tussen de 40% en 75%”, vervolgt Geujen. Op basis van het onderzoek schat BCI dat er als gevolg van de automatiseringstransitie 35.000 arbeidsplaatsen verloren zullen gaan. Het adviesbureau kwam tot dit getal door te kijken naar verschillende soorten distributiecentra, de minimaal vereiste omvang voor een zinvolle investering (meer dan 10.000 m2), de penetratiegraad van warehouse-mechanisering en -robotisering en de vestigingsplaats. 

René Buck, directeur van BCI, licht toe “Er zijn in Nederland op dit moment een kleine 1.000 distributiecentra met een vloeroppervlak van elk meer dan 10.000 m2. Hiervan is een kleine 10% al gerobotiseerd, terwijl 30% om verschillende redenen in de komende vijftien jaar geen kandidaat is voor robotisering. Er blijven dus 600 distributiecentra over waar robotisering zal gaan plaatsvinden.”

Nieuwbouw van gemechaniseerde & gerobotiseerde distributiecentra

In deze 600 distributiecentra werken op het moment nog 85.000 mensen. “De komende vijftien jaren zullen zo’n maximaal 35.000 banen (zo’n 40%, red.) daarvan vervallen door verdergaande mechanisering en robotisering”, stelt Buck. In de onderzoeksresultaten is ook te zien hoeveel banen er naar verwachting per provincie zullen verdwijnen. Hierbij valt op dat er in Noord-Brabant veruit de meeste arbeidsplaatsen verloren zullen gaan, zo’n 10.700. Dit zijn meer dan twee keer zoveel arbeidsplaatsen dan in Zuid-Holland die met een verlies van ongeveer 5.000 banen op de tweede plaats is geëindigd. Daarna volgt op veel kleinere afstand Limburg, waar er naar verwachting 4.900 banen zullen verdwijnen. De provincie die volgens het onderzoek het minste zal merken van de transitie is Zeeland, waar zo’n 200 banen verloren zullen gaan.

Buck meent dat de resultaten niet (uitsluitend) negatief moeten worden opgevat. Hoewel de media hoofdzakelijk de doemscenario’s rondom robotisering benadrukken, moet volgens Buck niet worden vergeten dat robotisering ook veel sectoren binnen de Nederlandse economie vooruithelpt. “Robotisering verhoogt de productiviteit in de logistieke sector. Bovendien vervangen robots ook zwaar, eentonig en soms ook gevaarlijk werk. Vergeet ook niet dat in de komende 15 jaren enkele tienduizenden mensen die nu werken in dit soort grote distributiecentra, met pensioen gaan, terwijl de aanwas van nieuwe mensen in de logistieke sector beperkt is. En dan komen er ook nog elke maand nieuwe distributiecentra van buitenlandse bedrijven bij die nieuwe mensen werven”, sluit Buck af.

Nieuws