Valley van start, een broedplaats voor circulaire economie

19 oktober 2016 Consultancy.nl

Nederland krijgt in de tweede helft van 2017 als eerste land ter wereld een business development hub speciaal ingekleed voor circulair ondernemen - Valley. Het gebied, gelegen op een steenworp afstand van luchthaven Schiphol, biedt meer dan 20.000 vierkante meter aan oppervlakte voor het bedrijfsleven, de wetenschap en de overheid om aan de slag te gaan met circulaire vraagstukken. 

Circulaire economie heeft zich de laatste jaren ontpopt tot een buzzwoord in managementland. Het idee achter circulariteit is dat grondstoffen waar mogelijk worden hergebruikt en dat producten en materialen zo worden ontworpen dat deze maximaal van waarde blijven. Het concept heeft zijn populariteit enerzijds te danken aan de impuls die implementatie daarvan kan hebben voor het realiseren van klimaatdoelstellingen en anderzijds aan de impuls voor de economie die deze te bieden heeft. Volgens onderzoek van McKinsey & Company en de Ellen McArthur Foundation kunnen de voordelen van een circulaire economie hoog oplopen. Het consultancybureau voorspelt dat succesvolle omarming tegen 2030 zou kunnen leiden tot een verhoging van de economische groei in Europa met 7%. Het besteedbare inkomen stijgt met 11%, doordat de prijzen van natuurlijke grondstoffen zullen dalen. 

Maar circulaire economie wint ook aan populariteit omdat er steeds meer mensen inzien dat een transitie naar dit nieuwe economische model simpelweg noodzakelijk kan blijken. De wereldbevolking zal tegen 2050 zo’n 9 miljard mensen tellen, terwijl de levensstandaard wereldwijd toeneemt. Beide ontwikkelingen zorgen voor in toename van de vraag naar een aantal primaire grondstoffen, terwijl sommige van die grondstoffen simpelweg ‘op’ beginnen te raken. De verschuiving naar een meer duurzame vorm van grondstofgebruik is volgens voorlopers op circulair economisch gebied cruciaal om de dreigende grondstoffen-schaarste tegen te gaan en komende generaties te kunnen verzekeren van welvaart en gelijkwaardige kansen. 

Circulaire Economie

Aandacht voor circulaire economie

De afgelopen jaren hebben verschillende grote Nederlandse bedrijven werk gemaakt van het circulaire potentieel, zowel vanuit economisch als vanuit duurzaam perspectief. In de zomer van 2015 werd er een grote stap gezet toen 25 vooraanstaande organisaties – waaronder AkzoNobel, FrieslandCampina, DSM en adviesorganisaties Accenture, KPMG, Royal HaskoningDHV – de handen ineensloegen voor de lancering van ‘Nederland Circulaire Hotspot’. Het initiatief is erop gericht om Nederland op de kaart te zetten als wereldwijde hotspot voor circulaire economie, door onder meer toonaangevende circulaire projecten uit te voeren en het inzetten van kopstukken uit het bedrijfsleven als ambassadeurs voor circulair ondernemen. 

Vorige maand kregen de circulaire ambities in Nederland een enorme boost toen de overheid het plan bekendmaakte om in 2050 een volledig circulair Nederland te hebben gerealiseerd. “In de circulaire economie verdwijnt het afval zoals we dat nu kennen. Afval is dé nieuwe grondstof. Vrijwel alles dat we straks gebruiken, wordt steeds opnieuw gebruikt”, schrijft de overheid in zijn visie over het onderwerp. Om de overgang naar een circulaire economie te realiseren, zal het kabinet via het Rijksbrede programma Circulaire Economie verschillende maatregelen uitrollen. Zo worden er regels en wetten veranderd ten gunste van circulaire projecten en ondernemingen en worden ondernemers die grondstoffen besparen ondersteun met “slimme marktprikkels en financiering”. Bovendien zal de overheid ondersteunen bij de ontwikkeling van kennis en innovatie en zal een proactieve rol spelen in het stimuleren van internationale samenwerking.

De visie, getiteld ‘Nederland circulair in 2050’, richt zich op het terugdringen van het gebruik van primaire grondstoffen met 50% tegen 2030. Het plan bouwt op zogeheten transitieagenda’s, waarbij een roadmap zal worden opgesteld voor de vijf ketens en sectoren die de hoogste prioriteit genieten: biomassa en voedsel, kunststoffen, de maakindustrie, de bouw en consumptiegoederen.

Het kabinet onderstreept tegelijkertijd dat de transitie naar de circulaire economie een flinke omwenteling zal vragen van ondernemers, overheden en het bedrijfsleven. Om deze transitie te versnellen is er een sterke behoefte aan grootschalige experimenten, creativiteit en open innovatie, waarin de samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven, wetenschap en lokale initiatieven essentieel is. Om aan deze behoefte te kunnen voldoen heeft een aantal partijen elkaar opgezocht om samen ‘Valley’ te vormen, een plek die zal dienen als proeftuin en ontmoetingsplek voor nieuwe ideeën, technologieën, financieringsconstructies en businessmodellen binnen de circulaire wereld. Initiatiefnemers van Valley zijn Delta Development Group, VolkerWessels en Reggeborgh Groep – zij worden hierin gesteund door actieve samenwerking met William McDonough, de Ellen MacArthur Foundation, SADC, Schiphol, Gemeente Haarlemmermeer en Nederland Circulaire Hotspot.

Circular Valley

Valley, volgens eigen zeggen de eerste circulaire business development hub ter wereld, wordt in de tweede helft van volgend jaar gelanceerd, en zal bestaan uit zo'n 20.000 m2 aan werk- en ontmoetingsplekken, maker spaces, fab labs en pilot plants, ontworpen volgens de Cradle-to-Cradle filosofie. Voor de ondernemers of partijen die eerder willen beginnen met experimenteren hebben de initiatiefnemers een hoeve in Hoofddorp omgebouwd tot kleine startlocatie waar bedrijven hun circulaire gedachtes kunnen uittesten. De eerste deelnemers van de Valley hub, waaronder zowel grote organisaties als startups, hebben zich al in het pand genesteld.

Een van de bedrijven die nauw verbonden is aan het initiatief is Kirkman Company. Kirkman Company is – via zijn holdingbedrijf ‘Powered by Meaning’ – één van de launching partners van Nederland Circulaire Hotspot. Guido Braam, aandeelhouder van het adviesbureau en directeur van Powered by Meaning, is tevens directeur van Valley Creators, de projectorganisatie die de taak heeft gekregen voor het ontwikkelen van ‘smart services’ binnen Valley. Valley Creators zal bedrijven, kenniswereld en startups die zich in de hub vestigen een aantal diensten gaan aanbieden, waaronder projectondersteuning en matching, het verzorgen tot toegang tot kennis- en gebruiksdata en tot slot, het leveren van ondersteuning tijdens de uitvoering van circulaire projecten. Zo helpt Valley Creators bij het opstellen van businesscases en verschaft startups toegang tot investeringskapitaal. Ook levert de projectorganisatie scans om circulaire kansen voor organisaties en ecosystemen zichtbaar te maken.

Momenteel bevindt Valley Creators zich nog in de fase van planning en voorbereiding voor het realiseren van Valley. De projectorganisatie wordt daarbij ondersteund door een aantal consultants van Kirkman Company. Zij werken onder meer aan het verder uitwerken van de business propositie en marketingstrategie van Valley, het binden van partners en financiering en het begeleiden van circulaire projecten voor de eerste launching customers van de broedplaats. Hoewel de eerste kavel van Valley in Q4 2017 wordt opgeleverd, kunnen geïnteresseerden nu al van de diensten van Valley Creators gebruik maken in Valley Beta. “Valley Beta is Valley “in het klein”, met de ambitie om van elkaar te leren en ook in praktische zin op te schalen naar de uiteindelijke eerste fase van Valley, dat eind 2017 haar deuren opent”, aldus Guido Braam.

Initiatiefnemers van Circular Valley

In een reactie op de lancering van Circular Valley laat Mariëtte Hamer, Voorzitter van de SER – die aan de basis van de kabinetsvisie op circulaire economie stond – weten dat zij hoopt dat Circular Valley “de overgang naar een circulaire economie verder zal versnellen”. Volgens Ellen MacArthur, oprichter van de gezaghebbende Ellen McArthur Foundation, representeert de stap een “directe manifestatie van een verandering die noodzakelijk is”. 

Coert Zachariasse, CEO van Delta Development Group, stelt dat Circular Valley veel meer is dan een vastgoedproject. Volgens hem zal het project een uniek ecosysteem creëren “van supply en reversed supply chains waarin bedrijven, overheden en kennisinstellingen gezamenlijk werken aan het sluiten van de regionale kringlopen”. Hij vervolgt: “Valley is zo de circulaire innovatiemotor voor de Amsterdamse Metropoolregio. De concentratie van een groep circulaire initiatiefnemers vanuit de overheid, bedrijfsleven en wetenschap leidt tot onverwachte verbintenissen, innovaties en kennisuitwisseling. Met de komst van een multi-stakeholder omgeving zoals Circular Valley zijn we ervan overtuigd dat we een belangrijke stap zetten in de versnelling van circulaire innovatie in Nederland”, sluit Braam af.

Nieuws

Meer nieuws over