Illegale drugsmarkt van Europa geschat op €24 miljard, cannabis populairst

15 september 2016 Consultancy.nl

De illegale drugsmarkt is in Europa goed voor een zwarte industrie van circa €24 miljard. Cannabis is de populairste drugssoort, gevolgd door heroïne en cocaïne. In werkelijkheid is de markt voor illegale drugs naar verwachting nog veel groter – de verborgen economie en handel buiten kennis van de politie maken de drugsmarkt tot een van de meest ondoorzichtige waardeketens ter wereld.

Volgens een rapport van Europol en het Europese drugskenniscentrum EMCDDA is de omvang van de Europese retailmarkt voor illegale drugs de afgelopen jaren alleen maar gegroeid, vandaag de dag geschat op zo'n €24 miljard. De onderzoekers erkennen echter dat de schatting gebaseerd is gelimiteerde data, die verre van compleet zijn – om die reden hebben de auteurs gewerkt met brede scenario’s en rekenmodellen*.

Zo is veel data verborgen of niet beschikbaar, wordt een groot deel van de drugs via de zwarte markt aangekocht en gaat een deel van de handel via het zogenaamde ‘dark web’ – een deel van het internet waar politie en justitie geen zicht op hebben. En dan zijn er nog alle kleine bedragen die drugsdealers op straat verdienen overal op het continent. De onderzoekers benadrukken dat schatting van €24 miljard daarom gezien moet worden als het topje van de ijsberg.

Estimated minimum retail value of the illicit market for the main drugs in the EU

Cannabis is van alle drugssoorten het populairst met een aandeel van 38% van de totale markt, gevolgd door de markten voor heroïne (28%) en cocaïne (24%). De rest van de drugsmarkt is opgebouwd uit de markten voor amfetamine, ecstasy en NPS (nieuwe psychoactieve drugs, zoals designerdrugs).

Cannabis

Cannabis wordt in praktisch alle landen ter wereld geproduceerd en geconsumeerd. Omdat het illegaal verbouwen van cannabis zo wijdverspreid is en zowel binnen als in de buitenlucht plaatsvindt, is het erg lastig, zo niet onmogelijk, om een betrouwbare schatting te maken van de wereldwijde jaarlijkse productie. De retailwaarde van de cannabismarkt in de EU wordt geschat op meer dan €9,3 miljard per jaar (variërend tussen €8,4 en €12,9 miljard). Volgens de onderzoekers gebruiken jaarlijks zo’n 22 miljoen Europeanen cannabis, wat dit tot het grootste segment in de Europese drugsmarkt maakt.

Global overview  - Cannabis

Wereldwijd blijft Europa een van de grootste consumentenmarkten voor de hars van de cannabisplant. Deze hars, ook wel hasjiesj genoemd, is voornamelijk afkomstig uit Marokko en Afghanistan. In India, Pakistan, Nepal en Libanon wordt ook hasj geproduceerd, maar naar schatting in minder grote volumes dan in Marokko en Afghanistan. Naast Europa wordt er ook in het Midden Oosten, Noord-Afrika en Zuidwest Azië veel hasj geconsumeerd.

Heroïne

Hoewel al voor de langere termijn sprake is van een krimp in het gebruik van heroïne, blijft deze markt nog steeds de op een na grootste. Naar schatting wordt er per jaar tenminste €6,8 miljard omgezet door de verkoop van de drug, die nog steeds verantwoordelijk is voor een significant deel van de Europese drugs-gerelateerde zorg- en sociale kosten. Wereldwijd zijn er volgens de onderzoekers zo’n 32 miljoen mensen die heroïne of andere opiaten (uit opium geëxtraheerde stoffen, waaronder ook morfine en papaverine) gebruiken. De meeste gebruikers leven volgens het onderzoek in Noord-Amerika, Oceanië, Zuidwest Azië , Oost-Europa (waaronder Rusland) en Zuidoost Europa. 

Global overview – Heroin

Opiumpapavers, ook wel slaapbollen genoemd, worden voornamelijk illegaal verbouwd in Zuidwest Azië (Afghanistan, Pakistan en India), Zuidoost Azië (Myanmar en Laos) en Latijns-Amerika (Colombia, Mexico en Guatemala). Daarnaast zijn er geruchten over een opkomende productie van opiumpapavers en heroïne in het Midden Oosten, maar van de volumes die hier geproduceerd worden zijn nog nauwelijks schattingen te maken. 

Wereldwijd is Afghanistan veruit de grootste producent van opium. De afgelopen tien jaar produceerde het land gemiddeld meer dan 5.000 ton opium per jaar (aandeel van ruim 75%), en dat terwijl er in sommige jaren, zoals 2010 en 2012 een tegenvallende oogst was door gewasziektes en ongunstige weeromstandigheden. In de tien jaar voor 2005 lag de productie nog rond de 3.000 ton per jaar. Alleen in 2001 zakte de opiumproductie gigantisch in, naar zo’n 200 ton. In dat jaar werd het produceren van opium verboden door de Taliban, die in dat jaar de dienst uitmaakte in het land.

Estimated global illicit opium production and share of Afghanistan

Cocaïne

De retailmarkt voor cocaïne wordt in Europa geschat op een waarde van tenminste €5,7 miljard (geraamd op €4,5 tot €7 miljard). Daarmee is cocaïne de meest gebruikte Stimulantia – drugs en geneesmiddelen met een stimulerende werking op het zenuwstelsel – hoewel hoge gebruikscijfers slechts in enkele West- en Zuid-Europese landen voorkomen. Het grootste deel van de cocaïneconsumptie betreft het bekende witte poeder, maar er zijn ook kleine groepen gebruikers van crack cocaïne in een aantal landen. 

Cocaïne wordt geproduceerd uit de bladeren van de cocaplant, die bijna alleen groeit in Colombia, Peru en Bolivia. De productie lijkt momenteel toe te nemen, na een periode waarin juist steeds minder coca werd geproduceerd, maar de onzekerheid over productievolumes en –locaties is volgens de onderzoekers aanzienlijk. 

Global overview – Cocaine

Naar schatting heeft in 2014 1% van de EU-bevolking in de afgelopen twaalf maanden cocaïne gebruikt en ongeveer 2% van de jong volwassenen, blijkt uit het onderzoek. Dit komt neer op een gebruikersgroep van 3,6 miljoen mensen, waarvan zo’n 2,4 miljoen gebruikers tussen de 15 en 34 jaar oud zijn. De overgrote meerderheid maakt sporadisch gebruik van cocaïne, ten opzichte van slechts 10% die een keer of meerdere keren per week cocaïne gebruikt. De prijzen van cocaïne zijn de afgelopen jaren relatief stabiel gebleven op het continent, tussen de €106 en €52 per gram.

Trends in cocaine purity and retail price in the EU

Amphetamines en MDMA/Ecstasy

Van de synthetische drugs die de ronde doen op de Europese markt zijn amfetamines, methamfetamine en ecstasy (MDMA) het populairst. De meeste gebruikers van amfetamine of methamfetamine gebruiken de drug onregelmatig, maar er is ook een deel dat problematische gebruikspatronen ontwikkelt. Deze drugs worden bijna overal ter wereld geproduceerd. Europa telt ongeveer 1,6 miljoen amfetamine en 2,5 miljoen ecstasy gebruikers.

Global overview - Amphetamines and MDMA/EcstasyIn Europa is de productie van amfetamine, methamfetamine en MDMA geconcentreerd in Nederland, Duitsland en Tsjechië. Dat laatste land neemt bijna de volledige Europese productie van methamfetamine voor zijn rekening. In Nederland, Duitsland en België wordt voornamelijk amfetamine en MDMA geproduceerd, soms zelfs in bijna volledig geautomatiseerde productielijnen.

Amphetamine, methamphetamine and MDMA production sites in the EU

Nieuwe psychoactieve stoffen

De onderzoekers constateren daarnaast dat er allerlei nieuwe soorten drugs hun intrede doen op de Europese drugsmarkt. In de afgelopen tien jaar, maar voornamelijk de laatste vijf, is er een toenemend aantal nieuwe stoffen op de Europese markt, waarbij iedere week zo’n twee nieuwe stoffen ontdekt worden. Deze stoffen staan ook wel bekend onder de verzamelnaam ‘Nieuwe Psychoactieve Stoffen’ (NPS) of designerdrugs. Eind 2015 zijn er ruim 560 van deze NPS-drugs bekend bij het Europese drugskenniscentrum EMCDDA.

Number of new psychoactive substances reported

Tot slot keken de onderzoekers ook naar de negatieve effecten die de drugsmarkt heeft op de Europese samenleving, economie en de gezondheid van de bevolking. De onderzoekers onderscheiden twaalf bijkomstigheden van de illegale drugshandel die hun weerslag hebben op de samenleving, onderverdeeld in vier hoofdcategorieën.

The widespread ramifications of illicit drug markets on society

Europol en EMCDDA waarschuwen dat de impact die de drugsmarkt op de samenleving heeft groot is, en verder strekt dan alleen het leed dat veroorzaakt wordt door drugsgebruik. Zo is de drugsmarkt vaak een spil in het web van andere soorten criminele activiteiten en zelfs terrorisme, zijn er negatieve gevolgen voor legale bedrijven en de bredere economie van landen en zorgt de drugsmarkt voor allerlei kostenposten voor overheden (opsporing, zorg, enz). Tot slot staat illegaal drugsgebruik aan de basis van verschillende negatieve gevolgen voor de samenleving als geheel, zoals druggerelateerd geweld, de effecten op het milieu of het verlies van levens.

* De totale inkomsten worden geraamd tussen de €21 miljard en €31 miljard.

Nieuws

Meer nieuws over