41 miljoen kinderen onder de 5 jaar hebben obesitas

04 april 2016 Consultancy.nl

Obesitas is in veel delen van de wereld een groeiend probleem. Momenteel kampen circa 41 miljoen kinderen onder de vijf met obesitas of overgewicht, en tegen 2030 zal 41% van de wereldpopulatie met (serieus) overgewicht kampen, blijkt uit een recent onderzoeksrapport van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO). Aanbevelingen om obesitas onder kinderen aan te pakken zijn onder meer duidelijke voedselwaarden op labels, belasting op suiker, het weghalen van lage kwaliteit schoolvoedsel en programma’s die activiteiten en beweging stimuleren in stedelijke omgevingen.

De effecten van obesitas op de ontwikkeling van kinderen kunnen aanzienlijk zijn en worden vaak in verband gebracht met zowel fysieke als psychologische klachten tijdens zowel hun kindertijd en pubertijd alsook hun volwassen jaren. Fysieke obesitas wordt direct gelinkt aan een scala van doodsoorzaken onder kinderen, waaronder gastro-intestinale, orthopedische en spier- en botaandoeningen, slaapapneu, en de versnelling van hart- en vaatziekten evenals suikerziekte. Op psychologisch gebied draagt obesitas bij aan gedragsproblemen en emotionele moeilijkheden, zoals depressies, en kan het leiden tot stigmatisering, slechte socialisering en afwezigheid op school. Volgens analyses van McKinsey & Company is obesitas uitgegroeid tot een probleem dat jaarlijks $2 biljoen kost, en daarom is het voor een aantal stakeholders steeds belangrijker aan het worden om manieren te vinden om obesitas te voorkomen.

Kinderobesitas krijgt – als een bedreiging voor de volksgezondheid – vaak niet de aandacht die het verdient, aangezien obesitas onder kinderen vaak als ‘cultureel acceptabel’ wordt beschouwd. In een nieuw onderzoeksrapport, getiteld ‘Ending Childhood Obesity’, heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) de enorme omvang van het probleem in kaart proberen te brengen. Volgens de WGO moeten de directe en lange termijn effecten van kinderobesitas bestreden worden met interventies in de vorm van overheidsbeleid. Het onderzoek adviseert samenlevingen om een holistische samenwerking te creëren waarbij kinderen, families, gemeenschappen en overheden samenwerken om kinderobesitas terug te dringen.

Hoeveel kinderen onder de vijf kampen met obesitas varieert aanzienlijk tussen verschillende regio’s. Een aantal van de armste landen in de wereld heeft – niet geheel verrassend – over de hele line de laagste obesitasniveaus, maar er zijn ook enkele uitzonderingen. Zo heeft in Egypte 15% tot 20% van de kinderen obesitas, terwijl in Libië het percentage boven de 20% uitstijgt. Ook in Marokko en Tunesië ligt het percentage kinderen met obesitas relatief hoog. Het grootste deel van het Afrikaanse continent heeft een obesitaspercentage van onder de 5%. In de Verenigde Staten, Mexico en een groot deel van Zuid-Amerika, ligt het percentage kinderen met obesitas tussen de 5% en 10%, en ook China en Australië vallen in deze categorie.

Het onderzoek toont aan dat vooral in Europa het aantal kinderen met overgewicht en obesitas hoog is opgelopen, met een gemiddelde van bijna 13%. Als het op inkomensniveaus aankomt, ligt vooral in de hogere middenklasse het aantal kinderen met obesitas hoog, met een gemiddelde van ruim 7%. Het hoogste inkomensniveau kent een iets lager percentage, waarbij 6% van de kinderen lijdt aan obesitas. Kinderen uit families met een laag inkomen hebben gemiddeld het minst te maken met overgewicht, slechts 4%.

Op basis van deze onderzoeksresultaten doet de WGO een aantal aanbevelingen, waarvan sommige op gebied van wet en regelgeving, en andere op belastingmaatregelen. Zo stelt de WGO dat de etiketten op voedingsmiddelen op zo’n manier aangepast moeten worden, dat iedereen geïnformeerde beslissingen kan maken over welke producten gezond zijn en welke niet. Daarnaast moeten er enkele trends teruggedrongen worden, aangezien bijvoorbeeld de voedselverwerking en de handel en verkoop van bepaalde voedingsmiddelen allemaal hebben bijgedragen aan de opkomst van een aantal voeding-gerelateerde aandoeningen.

De auteurs pleiten verder voor een vermindering van portiegroottes en het introduceren van een belasting op suiker als stimulans voor mensen om minder voedingsmiddelen met een hoog caloriegehalte en lage voedingswaarde te consumeren. Ook zou dit soort voedsel en drinken niet meer verkocht moeten mogen worden op scholen. 

Recent onderzoek suggereert dat overgewicht niet alleen veroorzaakt wordt door een gebrek aan lichaamsbeweging, maar op zijn beurt ook de fysieke activiteit vermindert. Mensen met obesitas komen dus in een vicieuze cirkel terecht, waarin overmatig lichaamsvet en afnemende lichaamsbeweging elkaar versterken. Om die reden zouden programma’s moeten worden geïnitieerd die lichaamsbeweging onder kinderen stimuleert – in 2010 werd bij 81% van de jongeren tussen elf en zeventien jaar oud onvoldoende lichaamsbeweging geconstateerd. Ook zouden stedelijke omgevingen moeten worden aangepast zodat deze buitenactiviteiten aanmoedigen. Gedrag rondom lichamelijke activiteit van mensen wordt namelijk tijdens de rest van hun leven sterk beïnvloed door de ervaringen met lichaamsbeweging uit hun jeugd.

Bovendien wordt vroeg ingrijpen om goede voeding en eetpatronen te stimuleren door de auteurs aangehaald. Een belangrijke factor in het bestrijden van obesitas ligt bijvoorbeeld al aan het begin van iemands leven: voor de eerste zes maanden zou een baby enkel borstvoeding moeten krijgen, gevolgd door de introductie van geschikte aanvullende voeding. Voor de groei en ontwikkeling van het kind is het stimuleren van gezond voedsel, in plaats van ongezonde, calorierijke voeding met lage voedingswaarde en met suiker gezoet drinken, cruciaal. Dit zou gerealiseerd kunnen worden door eerstelijns zorgverleners het BMI van kinderen te laten meten, en op basis daarvan ouders en verzorgers van passend voedingsadvies te voorzien.

Tot slot besteedt het rapport ook aandacht aan de begeleiding van zwangere vrouwen, aangezien onderzoek uitwijst dat ondervoeding van de moeder (hetzij algemeen ten aanzien van bepaalde voedingsstoffen), overgewicht of obesitas, overmatig aankomen tijdens de zwangerschap, hyperglycemie (waaronder zwangerschapsdiabetes), roken of blootstelling aan giftige stoffen de kans op kinderobesitas kunnen vergroten.

Nieuws

Meer nieuws over