Zorgadviseurs brengen handboek compliance in de zorg uit

15 maart 2016 Consultancy.nl

Tientallen advocaten en adviseurs gespecialiseerd in de zorgsector hebben, onder leiding van initiatiefnemer Loyens & Loeff, een handboek opgesteld voor het omgaan met compliance vraagstukken in de zorg. Het handboek heeft als doelstelling om bestuurders en compliance officers op een toegankelijke en integrale wijze inzicht te verschaffen in de diverse kwesties die spelen in de compliance-keten.

De afgelopen jaren zijn diverse zorginstellingen negatief in het nieuws gekomen door deconfitures en schandalen die veroorzaakt zijn door slechte governance, en/of slechte naleving van regelgeving. Het meest bekend zijn cases zoals bij Meavita, IJsselmeerziekenhuizen en het Ruwaard van Putten ziekenhuis. Deze gevallen vormen volgens kenners echter het topje van de ijsberg, en zij waarschuwen met klem dat strengere controles op de naleving van normen en waarden bij zorginstellingen nodig is. Die gedachte wordt ook binnen zorginstellingen geleidelijk aan steeds vaker omarmd – zo toont bijvoorbeeld een recent onderzoek van KPMG en de Vereniging voor Compliance in de Zorg (VCZ) dat er binnen ziekenhuizen steeds meer aandacht komt voor compliance.

Ondanks de groeiende aandacht voor meer interne controles, worstelen bestuurders en financiële professionals nog altijd met het ten uitvoer brengen van compliance. De complexiteit binnen het domein – het spanningsveld tussen onder meer beleid, finance, control, juridische zaken en IT – en bovendien het feit dat wet- en regelgeving constant veranderd, liggen hieraan ten grondslag. Vanuit hun praktijkervaring besloten twee ervaren professionals van advocatenkantoor Loyens & Loeff, Marc Wiggers (Senior Associate) en Wilco Oostwouder (Advocaat), het initiatief te nemen om een handboek op te stellen dat de hele compliance keten binnen de zorg bestrijkt. Ze pitchten hun idee aan tal van experts op het gebied van regelgeving en compliance en na het ontvangen van positieve feedback besloten ze het idee in de praktijk om te zetten: het ‘Handboek compliance in de zorg’ was geboren.

Na diverse brainstormingsessies stelden de initiatiefnemers een lijst van onderwerpen op, waarop het handboek zou moeten ingaan, waaronder thema’s als ethiek, governance, arbeidsrecht, toezicht, kwaliteit en veiligheid, privacy, mededinging, fraude, financiering en belastingrecht. De experts – die zowel afkomstig zijn uit het bedrijfsleven, het publieke domein als uit de wetenschap, richtten zich ieder op een thema waarbinnen ze gespecialiseerd zijn. Het resultaat van hun inspanningen is een handboek met daarin tien inhoudelijke hoofdstukken, verdeeld over 4 delen.

Zo gaat Roland Notermans, Partner bij NUX Compliance Consultancy, in op de zeven stappen die moeten leiden tot een effectief complianceprogramma. Jan Cuppen, Partner bij CILUX Compliance Consultancy, behandelt het onderwerp ‘Compliance en integriteit in de energiesector’, waarbij hij ervaringen uit de veranderingen in het energielandschap gebruikt als basis voor tips voor zorgbestuurders. Sarah Beeston en Nina Korstenbroek, respectievelijk Partner en Advocaat bij Van Doorne, gaan in op hoe compliance in de dagelijkse zorgpraktijk verankerd kan worden.

In Deel 2 van het boek staat governance centraal. Het hoofdstuk wordt afgetrapt door Frank Leijdesdorff, Partner bij Loyens & Loeff, samen met initiatienemer Oostwouder en Student-medewerker Lara Haanraadts, die het begrip ‘governance’ uiteenzetten en de plaats daarvan schetsen in de voor de zorg geldende regelgeving. Vervolgens komen Arthur Hol, Partner bij De Koning Vergouwen Advocaten, en wederom Haanraadts aan bod. Zij schetsen het regelgevend kader ten aanzien van de medezeggenschap van werknemers en cliënten alsmede ten aanzien van issue bezoldiging van topfunctionarissen.

Deel 3 is getiteld ‘Zorgregulatoire compliance en extern toezicht’. Jaap Sijmons, hoogleraar Gezondheidsrecht aan de Universiteit Utrecht en Partner bij Nysingh, gaat in op het onderwerp compliance en toezicht op kwaliteit en de patiëntveiligheid. Hij geeft een antwoord op de vraag welke normen, systemen en toezicht de kwaliteit en de veiligheid bewaken. Vervolgens wordt aangegeven op welke wijze de kwaliteit systematisch bewaakt kan worden. Kim Lucassen en Joanne Zaaijer, advocaten bij Loyens & Loeff, behandelen vervolgens een van de meest actuele thema’s: privacy. Zij behandelen de kernbegrippen van het regelgevend kader van dit onderwerp: de Wet bescherming persoonsgegevens. Vervolgens pogen Maurice Essers, Partner bij Loyens & Loeff, Yvonne Maasdam, Partner bij Maasdam, Broers, Fischer Advocaten en Beeston (allen bestuurders van de VCZ), de lezers vertrouwd te maken met een aantal mededingingsrechtelijke onderwerpen die voor de zorgsector relevant zijn.

Katy Hofstede, Jasper Sluijs en Aris van Veldhuisen, allen werkzaam bij Andersen Effers Felix (AEF), gaan in Deel 4 van het handboek in op compliance bij correct declareren. Zij schetsen eerst het wettelijk kader: de Wet marktordening gezondheidszorg, de Wet langdurige zorg en de Zorgverzekeringswet. Zij constateren dat een groot aantal compliancevraagstukken voortkomen uit het gegeven dat de regels ten aanzien van het declareren de afgelopen jaren veelvuldig veranderd zijn. Vervolgens gaan ze in op praktische problemen die voortvloeien uit wet- en regelgeving en toezicht daarop, en geven ze aan hoe compliance van zorgprofessionals het beste gewaarborgd kan worden.

Sietske van ’t Hooft, Benthe van de Wetering en Bas Megens, advocaten bij Loyens & Loeff, behandelen de rol van compliance in de relatie met financieringsvraagstukken. Patrick van Oppen en Ralph Ferouge, belastingadviseurs bij Loyens & Loeff en Joël Wessels, Partner bij Atlas Fiscalisten (hiervoor Loyens & Loeff), behandelen daarna de problematiek met de fiscale compliance bij zorginstellingen. Daarbij komen onderwerpen als de zorgvrijstelling voor de vennootschapsbelasting, de ANBI-regeling, winstuitkeringen in de zorg, loonheffingen, het werken met zzp’ers, inleners- en ketenaansprakelijkheid en verschuldigdheid van BTW aan de orde.

Kopstukken uit de zorg
Naast de inhoudelijke bijdragen, komen ook diverse bestuurders van zorginstellingen en andere kopstukken uit de zorg via interviews en Q&A sessies aan het woord. Hiermee trachten de initiatiefnemers om de diepgaande kennis aan te vullen met ervaringen en lessen uit de zorgwereld. Onder de bestuurders die aan bod komen zijn onder andere te vinden: Chris Fonteijn, Voorzitter van de Raad van Bestuur van toezichthouder ACM, Maarten Ruys, Principal Consultant bij PBLQ en voormalig voorzitter Raad van Bestuur a.i. bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZA) en Ronnie van Diemen-Steenvoorde, Inspecteur Generaal van de Inspectie Gezondheidszorg (IGZ).

Verder komen aan bod: Peter van der Meer, Voorzitter van de Raad van Bestuur van het Albert Schweitzer ziekenhuis, Anton Zuure, voormalig lid Raad van Bestuur van Woonzorg Nederland, Marcel Canoy, Advisor bij ACM, Jonathan Soeharno, Advocaat bij De Brauw Blackstone Westbroek, Rolf de Folter, Directeur/Interimmanager bij De Folter Advies en Management en lid van de Supervisory Board bij RAVU (Regionale Ambulance Voorziening Utrecht), Norbert Hoogers, Voorzitter Zilveren Kruis, Michiel Kooijman, Legal Advisor bij ActiZ, Loubna Boufrach, Senior Beleidsadviseur bij ActiZ en Hugo Keuzenkamp, Bestuurslid Westfriesgasthuis.

“Binnen zorginstellingen is er een grote behoefte aan een naslagwerk dat voor en ook met input van sleutelfiguren uit verschillende geledingen van de zorgsector geschreven is – en dat handboek is nu beschikbaar!”, aldus de auteurs. “Met dit boek wordt beoogd om bestuurders, commissarissen en compliance officers bij zorginstellingen op een toegankelijke en efficiënte wijze inzicht te verschaffen in de diverse issues die op het terrein van naleving van waarden en normen op het gebied van de zorg leven. Daarnaast verschaft het een goede basis voor op maat gesneden complianceprogramma’s voor zorginstellingen”, besluiten zij.

Nieuws