Zijn grote energiebedrijven ook too big to fail?

25 februari 2016 Consultancy.nl

In 2008 werden we geconfronteerd met een grote economische crisis, banken gingen failliet en overheden moesten de banken redden door voor miljarden garant te staan. In de periode na 2008 ging het nieuws elke dag over de problemen in de financiële sector. De financiële sector heeft drastisch hervormd en er is weer sprake van economische groei. Inmiddels zijn de problemen van een andere sector structureel in het nieuws. Wat is er aan de hand in de energiesector? En komt er een ‘energie’ crisis?

“Markten raken in de ban van dreiging Oilmageddon” (FD, 5 feb)

Het aanbod van fossiele brandstoffen is groter dan de vraag. Hierdoor is de olieprijs in anderhalf jaar van $130 naar $30 gedaald. Door nieuwe technieken en de productie van schaliegas is Amerika voor het eerst in de geschiedenis een exporteur van fossiele brandstoffen. Door het stijgende aanbod dalen de olieprijzen. Als reactie gaan de OPEC-landen meer olie produceren en exporteren om hun begrotingstekort tegen te gaan. De olieprijs heeft directe invloed op de gas- en elektriciteitsprijzen en beïnvloedt daarmee de complete energiemarkt.

“Record percentage duurzame Energie Denemarken: 42% in 2015” (The Guardian, 16 jan)

Tegelijkertijd stijgt het aandeel duurzame energie naar nieuwe records in veel landen. Het ‘historische’ klimaatakkoord in Parijs is een belangrijke stap in de goede richting en het aandeel duurzame energie zal voorlopig blijven stijgen. Hierdoor zal de vraag naar fossiele brandstoffen verder afnemen. Op dit moment is duurzame energie vaak duurder dan fossiele energie, echter door subsidies is het toch rendabel om duurzame energie te produceren. Daarnaast krijgt duurzame energie in veel markten voorrang op fossiele energie. Onafhankelijk van de vraag wordt duurzame energie altijd toegelaten op het elektriciteitsnet. Hierdoor wordt de exploitatie van onder andere gasturbines verliesgevend omdat deze steeds minder vaak worden gebruikt.

“Duits energiebedrijf E.ON lijdt recordverlies” (NRC, 11 nov)

“Winst Shell 44% omlaag, projecten in Canada en Nigeria in de ijskast” (FD, 4 feb)

De combinatie van lage prijzen en het stijgende aandeel van duurzame energie lijdt tot problemen bij veel energieproducenten. Gelukkig zijn er nog geen grote bedrijven omgevallen als gevolg van de problemen in de energiesector maar bij het Zeeuwse energiebedrijf Delta ontstaat een serieus probleem.

“Provincie Zeeland overweegt miljoenensteun Delta” (NOS, 30 jan)

Het goed functioneren van de energiesector is cruciaal voor onze economie en het dagelijks leven. Het omvallen van grote bedrijven als Shell, E.ON, RWE kan enorme gevolgen hebben op onze samenleving, zijn deze bedrijven ‘too big to fail’? Zullen overheden voor een bailout zorgen net als bij ABN AMRO of SNS Reaal? Overheden en economieën zijn sterk afhankelijk van de energiemarkt vanwege de vele belastingen die geheven worden op energie. Daarnaast zijn overheden vaak aandeelhouders van energiebedrijven.

Het is lastig om de beoordelen of de grote energiebedrijven ‘too big to fail’ zijn en of er een energiecrisis komt waardoor bedrijven staatssteun nodig zullen hebben. We kunnen wel concluderen dat de energiemarkt volop aan het veranderen is. Om een energiecrisis te voorkomen is het belangrijk dat bedrijven en overheden zich snel(ler) aanpassen aan veranderingen in de markt.

Een artikel van Jasper Voormolen en Yuri Gotoh, adviseurs bij Energyprofs. 

Nieuws

Meer nieuws over