Dataregistratie kost ziekenhuisbranche 80 miljoen per jaar

08 februari 2016 Consultancy.nl

Nederlandse ziekenhuizen zijn gemiddeld tussen circa €40 miljoen en €82 miljoen per jaar kwijt aan kwaliteitsmetingen en dataregistratie. Dat blijkt uit recent onderzoek van KPMG Plexus in opdracht van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) onder 44 Nederlandse ziekenhuizen. Hoewel de metingen en registraties van toegevoegde waarde zijn – het verbeteren van de kwaliteit van de zorg – weegt deze waarde niet langer op tegen de kosten en de registratielast.

De periode van maart 2015 tot maart 2016 staat voor de Nederlandse zorgbranche in het teken van transparantie. Om informatie over kwaliteit breder toegankelijk en inzichtelijk te maken en op die manier de kwaliteit van de zorg in Nederland te verbeteren heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport het aantal kwaliteitsmetingen waar ziekenhuizen aan deelnemen opgevoerd. Er zijn reeds diverse onderzoeken geweest die aantonen dat het uitvoeren van metingen en de acties die op basis van die metingen worden ondernomen zorgen voor een verbetering van de kwaliteit van de zorg, bijvoorbeeld in de vorm van minder sterfgevallen na operaties.

Het meten van de kwaliteit brengt echter zowel intern als extern kosten met zich mee, bijvoorbeeld in de vorm van aanpassingen die nodig zijn aan registratiesystemen en de tijd die (kwaliteit)medewerkers van ziekenhuizen kwijt zijn aan het registreren van de meetuitkomsten. Margot van der Starre, directeur van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) vertelt: “Deze kosten komen vaak bij het ziekenhuis terecht. De kwaliteitsregistraties zijn echt doorgeslagen naar de verkeerde kant. Registraties zijn ooit bedacht om patiëntenzorg te verbeteren. Maar daar komen de ziekenhuizen bijna niet meer aan toe door de registratielast.” Om deze registratielast en de kosten daarvan in kaart te brengen heeft de NVZ KPMG Plexus ingehuurd, de zorgadviespraktijk van accountants- en advieskantoor KPMG.

In het vorige maand gepubliceerde onderzoeksrapport ‘Onderzoek kosten kwaliteitsmetingen’ presenteerde KPMG Plexus de onderzoeksresultaten. Voor het onderzoek stuurde het consultancybureau een vragenlijst naar Nederlandse ziekenhuizen, die door 44 ziekenhuizen werd ingevuld. De ziekenhuizen zijn relatief gelijk verdeeld qua omzetgrootte. Iets minder dan de helft van de Nederlandse ziekenhuizen met een omzet van onder de €299 miljoen heeft deelgenomen, en alle ziekenhuizen met een hogere omzet namen deel aan het onderzoek. Het totale aantal Nederlandse ziekenhuizen met een omzet tussen de €300 en €399 miljoen ligt lager dan het aantal deelnemende ziekenhuizen, omdat het eerste getal (9) gebaseerd is op de omzetcijfers van 2013 en het tweede op cijfers uit 2014. 

Uit het onderzoek blijkt dat een ziekenhuis gemiddeld deelneemt aan 45 kwaliteitsregistraties, 19 keurmerken en 7 patiëntervaringsregistraties (CQI en PROMs) per jaar. Opvallend is dat naarmate een ziekenhuis meer omzet maakt er ook meer kwaliteitsmetingen worden uitgevoerd. Waar de kleinste categorie ziekenhuizen deelneemt aan 23 registraties en 14 keurmerken, bedraagt dit voor de grootste omzetcategorie 81 om 32 van dit soort kwaliteitsmetingen. 

In totaal kost het uitvoeren van deze kwaliteitsmetingen een ziekenhuis tussen de €658.000 en €1.281.000 per jaar. Deze kosten bestaan uit de personeelskosten van centrale kwaliteitsmedewerkers, van andere ziekenhuismedewerkers en out of pocket kosten. De kosten voor de tijd die andere ziekenhuismedewerkers kwijt zijn aan de metingen liggen het hoogst – tussen de €378.000 en €757.000 per jaar. Daarna betalen ziekenhuizen het meeste aan out of pocket kosten en daarna aan kosten voor de kwaliteitsmedewerkers zelf. De kwaliteitsmedewerkers zijn in totaal tussen de 44% en 72% van hun tijd kwijt aan het uitvoeren van kwaliteitsregistraties, wat dit veruit hun grootste bezigheid maakt.

Bij elkaar is de hele ziekenhuisbranche tussen de €40,1 miljoen en €82,3 miljoen per jaar kwijt aan kwaliteitsmetingen. De registratietijd die niet-kwaliteitsmedewerkers spenderen is het duurst, met een maximaal geschatte kostenpost van €35,2 miljoen. De (vooral coördinerende) werkzaamheden van kwaliteitsmedewerkers kosten in totaal tussen de €7 miljoen en €20,2 miljoen. Deze onderzoeksresultaten dienen als benadrukking van de reeds door de NVZ ingezette lijn om landelijke afspraken te maken over de manier waarop kwaliteitsregistraties getoetst moeten worden. Hierbij moet volgens Van der Starre meer gekeken worden naar de effectiviteit en doelmatigheid van metingen en registraties, in plaats van het registreren omdat er geregistreerd moet worden. In haar woorden is in de huidige situatie het systeem “aan het ontsporen”, terwijl de gedachte achter de metingen, namelijk verbetering van de zorg, “waardevol is”.

Nieuws