VenJ huurt BCG in om KEI-programma door te lichten

14 december 2015 Consultancy.nl

Na een herijking van de business case door The Boston Consulting Group (BCG) eind 2014 bleek dat de kosten van het Kwaliteit en Innovatie rechtspraak (KEI) ongeveer €200 miljoen zullen bedragen – zo’n €140 miljoen meer dan verwacht in 2013. Om inzicht te krijgen in de laatste stand van zaken hebben de Raad voor de Rechtspraak en het Ministerie van Veiligheid & Justitie (VenJ) BCG opnieuw opdracht gegeven om het programma door te lichten en aanbevelingen te doen.

De komende jaren zal het uiterlijk van de Nederlandse Rechtspraak aanzienlijk veranderen. Papieren dossiers zijn over een jaar of vijf vervangen door digitale dossiers, en ook procederen vanaf papier behoort grotendeels tot de verleden tijd. Dat is het toekomstbeeld en het doel dat geschetst wordt door het KEI-project van de overheid. KEI staat voor Kwaliteit en Innovatie rechtspraak, en is erop gericht om de Nederlandse Rechtspraak te moderniseren en te digitaliseren voor 2020. Het programma is een samenwerking tussen de Raad voor de Rechtspraak (hierna ‘de Raad’) en het ministerie van Veiligheid & Justitie (VenJ).

Investeringen 2013 vs 2014

Externe kwaliteitstoetsen
Om de kwaliteit van de plannen en het programma door te lichten zijn tijdens de loop van de voorbereiding en uitvoering meerdere keren externe adviesbureaus ingehuurd. Van december 2012 tot maart 2013 werd door The Boston Consulting Group (BCG) de businesscase KEI voor de eerste keer gevalideerd. Eind april 2014 werd PA Consulting Group gevraagd om een Programmareview uit te voeren, waarin de risico’s en programmaorganisatie en -sturing werden beoordeeld.

Investeringen IT kosten

In december 2014 werd BCG opnieuw ingeschakeld, ditmaal voor het uitvoeren van een herijking van de businesscase. Met de informatie die toen beschikbaar was, en betere ramingen van de reikwijdte en kosten van het programma, bleek toen dat de benodigde investeringen in KEI geen €60 miljoen maar circa €200 miljoen zullen bedragen. In de herijking gaven de consultants inzicht in waar de hogere kostenraming vandaan komt. Onder meer is de doorlooptijd van het programma verlengd en het programma versterkt, waardoor €49 miljoen extra nodig zal zijn. Ook de versterking van lokale implementatieteams zorgt voor een stijging van de kosten van €27 miljoen en een aantal IT-investeringen die reeds gepland stonden werden nu ook onder het KEI-programma gerekend (+€23 miljoen). Verder werd de planning voor de IT-investeringen herzien (+€22 miljoen) en zullen naar verwachting de reorganisatiekosten €19 miljoen hoger uitvallen.

Investeringen PMO kosten

De stijging van €140 miljoen werd met kritiek ontvangen en er werden zelfs Kamervragen over gesteld. De Raad stelde dat de ophef niet nodig is, omdat een deel van deze extra investeringen reeds waren begroot. Bovendien was dit volgens het Ministerie van VenJ de eerste keer dat de Raad alle kosten duidelijk op een rij kon zetten. Daarvoor was de totale reikwijdte nog niet bekend. De Raad zelf zal, mede voor KEI, een bedrag van €20 miljoen in 2016 en structureel €25 miljoen vanaf 2017 aan zijn bijdrage toevoegen om de extra kosten te dragen.

Baten 2013 vs. 2014

Baten
KEI is echter niet alleen maar een programma waarin geïnvesteerd moet worden. De digitalisering en modernisering zullen naar verwachting een bedrag van €269 miljoen aan jaarlijkse maatschappelijke baten opleveren in 2020. Dit bedrag is in de herijking verhoogd ten opzichte van de businesscase van 2013. Het efficiënt gebruik van kapitaal levert volgens de herijking ruim €40 miljoen baten per jaar extra op, en daarnaast zijn de maatschappelijke baten in de vorm van tijdsbesparing van burgers en bij het doorzetten van hoger beroep meegerekend dit keer. Daarnaast bestaat nog de mogelijkheid om fraude bij bewindszaken te reduceren, wat naar eerste inschatting maatschappelijke baten van tussen de €20 miljoen en €50 miljoen zal opleveren.

Vanaf 2020, als het systeem en de nieuwe manier van werken volledig operationeel is, levert KEI een jaarlijkse besparing op van €54 miljoen ten opzichte van de huidige situatie. Deze raming is tijdens de herijking relatief stabiel gebleven (verschil van €1 miljoen).

Structurele besparingen

BCG opnieuw ingeschakeld
In een reactie op Kamervragen over het KEI-project heeft minister Ard van der Steur, die namens het ministerie van VenJ het project overziet, laten weten dat BCG opnieuw is ingeschakeld voor het uitvoeren van een review. De kosten van het project zullen naar verwachting opnieuw hoger uit gaan vallen en hier kwam de vraag uit voort om welk bedrag het gaat, en hoe verdere tegenvallers zullen worden voorkomen. Van der Steur antwoordde dat het de ambitie van de Raad is “om binnen de kaders van tijd en geld bij te sturen.” Verder vertelt hij dat BCG de opdracht heeft gekregen voor “een review op de huidige stand van zaken”, waarvan de uitkomst voor het kerstreces verwacht wordt.

Cashflows Rechtspraak

Over een langere periode gezien blijft KEI naar verwachting een waarde-creërend programma voor de Raad voor de Rechtspraak. Volgens de huidige berekeningen van BCG bereikt het programma zijn ‘break-even’ point in 2025 of 2026 (op basis van Netto Contante Waarde methodiek) – indien er kosten bijkomen schuift deze (iets) verder richting de toekomst.

In oktober schreef Consultancy.nl ook al over het werk van BCG voor KLM. Naar een wereldwijd concept van het consultancybureau streeft KLM ernaar om een zogenoemde High Performance Organization (HPO) te worden.

Nieuws

Meer nieuws over