Kookboeken en e-books lichtpunt in dalende boekenmarkt

14 december 2015 Consultancy.nl

De verkoopcijfers en omzet van de Nederlandse boekenmarkt dalen doordat technologische ontwikkelingen en de nasleep van de economische crisis de honger naar boeken hebben aangetast. Werden er vijf jaar geleden nog net geen 50 miljoen boeken verkocht, vorig jaar was dit aantal gezakt naar 37 miljoen boeken. Daarentegen kennen de verkoopcijfers van kookboeken en e-books de afgelopen jaren een opleving, met respectievelijk een omzetstijging van 17% en een vervijfvoudiging van het aantal verkochte e-books.

Boekhandels hebben het zwaar. Technologische ontwikkelingen, zoals de opkomst van digitale verkooppunten, en veranderend consumentengedrag zorgen er al een aantal jaar voor dat er minder boeken verkocht worden. De omzet daalde de afgelopen jaren, en boekhandels verdwijnen steeds meer uit het straatbeeld. Twee onderdelen van de boekenmarkt blijken echter de algemene trend te trotseren en vertonen juist groei: kookboeken en e-books.

Boekenverkoop
Uit data van de Koninklijke Vereniging van het Boekenvak (KVB), de brancheorganisatie voor boekhandels, blijkt dat de omzet uit het verkopen van boeken sinds 2008 aan het dalen is. Ieder jaar krompen de inkomsten met 6% tot 8%, en ook 2014 was met een daling van 7,3% in omzet geen uitzondering. In totaal is de omzet uit boekenverkoop de afgelopen 5 jaar met 24% gedaald. Het aantal verkochte boeken daalde nog harder met 9%, in 2014 van 41 miljoen naar 37,3 miljoen exemplaren – de hardste daling sinds 2009, toen er nog bijna 49,5 miljoen exemplaren verkocht werden.

Aantal boeken verkocht in Nederland

Stichting CPNB (Collectieve Propaganda voor het Nederlandse Boek) stelt dat de daling van de verkoop vooral te wijten is aan de economische crisis. Boekhandelketen Polare en boekenclub ECI gingen failliet, waardoor vooral in de eerste helft van het jaar de verkoop kelderde. De omzet die in 2014 gerealiseerd bestond voor 38% uit fictie. Het aandeel van de fictieve boeken daalde echter licht, ten gunste van het aandeel (43%) van non-fictieve boeken. Het omzetaandeel van kinderboeken is nagenoeg gelijk gebleven.

Verkoop van boeken

Als gevolg van de krimpende markt neemt ook het aantal boekhandels in Nederland af. Vrijwel alle professionele boekenverkooppunten zijn aangesloten bij de Koninklijke Boekverskopersbond. De bond zag zijn ledenaantal de afgelopen jaren dalen van 1.135 aangesloten boekhandels met ruim 1.500 verkooppunten in 2010 tot 1.037 boekhandels met 1.471 verkooppunten. Deze verkooppunten zijn niet alleen fysieke boekhandels, maar ook boekenafdelingen bij grootwinkelbedrijven, en speelgoedzaken, evenals internetwinkels die boeken verkopen (bijv. Bol.com).

Aantal boekhandels in Nederland

Kookboeken en e-books
Maar niet alle onderdelen van de boekenmarkt kennen een dalende trend. Kookboeken winnen massaal aan populariteit, volgens analisten mede door de goed-bekeken kook- en bakprogramma’s op televisie, bijvoorbeeld Heel Holland Bakt, die met zijn finale-aflevering onlangs 2,8 miljoen kijkers trok. De omzet van verkoop uit kookboeken steeg ten opzichte van 2010 met 17%, en het aantal titels dat in de schappen ligt bij Nederlandse boekhandels is in diezelfde periode gestegen van 6.877 naar 9.088 verschillende titels – een stijging van 32%. Powerfood van auteur Rens Kroes en het Voedselzandloperkookboek van Pauline Weuring en Kris Verburg zijn met respectievelijk 50.000 en 100.000 verkochte exemplaren populaire titels. Bovendien werd in 2015 van 26 oktober tot 1 november voor de eerste keer een speciale kookboekenweek georganiseerd – een illustratie van de populariteit van het Eten & Drinken boekengenre.

Verkoop van kookboeken en e-books

Het ‘digitale’ alternatief voor fysieke boeken, beter bekend als e-books, winnen ook enorm aan populariteit. Het e-book begon in 2010 aan zijn opmars, en een ‘stormachtige’ groei volgde. Tussen 2010 en 2012 verdrievoudigde het aantal verkochte e-books. Vanaf 2013 lijkt de groei iets af te zwakken, maar nog steeds ligt het aantal verkochte digitale boeken vijf keer hoger dan dat in 2010. Hoewel e-books een harde groei laten zien, komt volgens Peter Rosendaal, woordvoerder van het CPNB, het digitale alternatief nog nauwelijks in de buurt van zijn fysieke voorganger: “E-books worden vooral heel goed verkocht in de zomerperiode. Dat komt omdat mensen geen koffer vol boeken mee willen nemen op reis. Dan is een e-reader of tablet handig, maar de leeservaring is voor velen niet even plezierig. Na de zomer kopen mensen gewoon weer het papieren boek”, zei hij onlangs tegenover het FD.

De cijfers bekrachtigen zijn uitspraak: e-books hebben in 2014 een marktaandeel van 3,8% van de omzet en 5,4% van de totale afzet. Opvallend is ook dat digitale non-fictie minder verkocht wordt dan digitale fictie, die van het begin af aan populairder was.

Nieuws

Meer nieuws over