Belangrijk dat financieringskloof in MKB gedicht wordt

18 november 2015 Consultancy.nl

“De financieringskloof die heerst binnen het MKB moet gedicht worden. Niet alleen voor ondernemers is dit belangrijk, maar ook voor de algemene bedrijvigheid van ons land,” betoogt Michiel Strijland, Consultant New Business & Innovatie bij organisatieadviesbureau KplusV. Dit is echter makkelijker gezegd dan gedaan – ondernemers lopen namelijk tegen allerlei uitdagingen en drempels aan.

Nu de economie aantrekt en MKB-ondernemers langzaam weer denken aan uitbreiden en groei komt ook de financieringsvraag weer hoger op agenda. De tijd dat een ondernemer blindelings op zijn bank kon vertrouwen is echter voorbij. Door verscherpte kapitaaleisen en allerlei aangescherpte risicomanagement-regels zijn banken veel terughoudender geworden in het uitlenen van groeikapitaal. Mede als gevolg hiervan staken de afgelopen periode tal van nieuwe vormen van alternatieve financiering de kop op, een trend die overal in Europa zichtbaar is. Een recent rapport van EY en Cambridge toonde begin dit jaar al aan dat de marktomvang van alternatieve financiering in Europa de grens van €3 miljard aan het passeren is.

Financiering

Ook in ons land is alternatieve financiering booming en een van de meest pakkende voorbeelden is crowdfunding. Deze vorm van financiering groeide de afgelopen jaren hard – zo verdubbelde de markt (nagenoeg) zowel in 2013 als in 2014 en volgens berekeningen van een crowdfundingspecialist zal de financieringsvorm naar alle waarschijnlijkheid dit jaar de grens van €100 miljoen doorbreken.

Door de huidige toename van startups en vraag naar financiering in bijna elke stad en regio, duiken er ook steeds vaker nieuwe financieringsinitiatieven op. Volgens Michiel Strijland, Consultant New Business & Innovatie bij organisatieadviesbureau KplusV, een adviesbureau dat zich specialiseert in onder meer groeifinanciering, kan het enorme aantal aan nieuwe initiatieven in drie trends worden samengevat.

1. De opkomst van pizza financiering: 
Hierbij nemen verschillende partijen een deel van de kredietsom voor hun rekening. Een deel van het financieringsbedrag wordt bijvoorbeeld door de bank verstrekt en een resterend deel door crowdfunding of een ander alternatief. Een ondernemer neemt bijvoorbeeld een zaak over van een MKB’er voor €350.000. Zijn bank staat garant voor drie ton en het restant wordt bij elkaar gebracht via een van de vele crowdfundingplatformen in ons land. Onlangs besteedde Ondernemerscollege.nl nog een uitzending aan crowdfunding en gestapelde financiering.

Gestapelde Financiering

2. Informatiemarkten, financieringstafels en kredietunies
Steeds vaker vinden kredietverleners en kredietnemers elkaar via speciale georganiseerde informatiemarkten of financieringstafels. Een voorbeeld van laatstgenoemde is bijvoorbeeld de Financieringstafel van Business Palace Amsterdam in samenwerking met Rabobank Amsterdam, crowdfunding platform Geldvoorelkaar.nl, PNO Consultants en Young Venture Capital. In dit concept presenteren ondernemers in een soort rondetafelsessies hun innovatieve plannen aan enkele partijen, die elk een andere financieringsvorm representeren. Zo hopen de ondernemers aan de gewenste financiering te kunnen komen. Ook vinden ondernemers hun weg naar financiering steeds vaker via kredietunies, non-profit coöperaties van MKB-ondernemers, die hun geld bundelen en daarmee krediet verstrekken aan MKB-ondernemers die financiering nodig hebben. Een voorbeeld hiervan is Kredietunie Midden-Nederland, een initiatief dat eind 2013 werd opgericht door vijf ondernemers die actief zijn in deze regio.

3. Publiek-private fondsen
Verder worden er ook steeds meer publiek-private fondsen opgericht om in de financieringsbehoefte van ondernemers te voorzien. In deze constructie komt financiering van publieke organisaties – overheden, maatschappelijke organisaties en kennisinstituten samen met die van private investeerders of het bedrijfsleven. Een goed voorbeeld is te vinden in de snelgroeiende cultuursector, waar het Prins Bernhard Cultuurfonds het mogelijk maakt om publiek en privaat geld aan elkaar te koppelen tot een fonds. Daarmee kan vervolgens in uiteenlopende cultuurprojecten geïnvesteerd worden.

Prins Bernhard Cultuurfonds

Met de opkomst van de diverse platformen en initiatieven staan ondernemers ook voor nieuwe uitdagingen en rijzen vragen op als: Welk kanaal moet ik gebruiken? Peer-to-peer lending of crowdfunding? En wanneer bijvoorbeeld gekozen wordt voor crowdfunding, wat zijn dan de meest populaire en laagdrempelige varianten? Welk platform moeten we kiezen?

Volgens analisten telt Nederland inmiddels zo’n 50+ crowdfundingplatformen, met als gevolg dat er diverse crowdfunding vergelijkers en overzichtssites zijn gelanceerd. Het afgelopen jaar berichtte Consultancy.nl onder meer over Fundwijzer.nl, een crowdfunding platform opgericht door adviesbureau Middenduin, overzichtswebsite Fundipal.nl (een initiatief van Douw & Koren) en Crowdfundmarkt.nl, een initiatief ontwikkeld door twee Rotterdamse ondernemers.

Ondanks het ruime aanbod aan nieuwe mogelijkheden blijft financiering een uitdaging, constateert Strijland. KplusV deed een tijdje geleden in samenwerking met Euronext en Enternext onderzoek onder groeiondernemers en pre-IPO kandidaten om in kaart te brengen wat hun financieringsbehoefte is. Hieruit bleek dat 80% van deze ondernemers een kapitaalbehoefte heeft, maar dat een groot deel van hen deze zoektocht omschrijft als ‘erg lastig’, ‘moeizaam’ of ‘niet succesvol’.

Crowdfunding Financiering

Een deel van de ondervraagden ziet zelfs helemaal geen mogelijkheden tot het verkrijgen van financiering. “De grote uitdaging die we zien is het matchen van het financieringsaanbod met de specifieke financieringsbehoefte van de ondernemer. En daarnaast het vraagstuk hoe je verschillende aanbieders van financiering optimaal laat samenwerken om meer mkb-ondernemers van passende financiering te voorzien, ook bekend als gestapelde financiering,” aldus Strijland.

Een van de beperkingen die een goede matching in de weg staat is onderschatting. “De meeste ondernemers onderschatten wat er allemaal komt kijken bij het aantrekken van financiering. Ze nemen er te weinig tijd voor, bereiden zich onvoldoende voor en starten te laat, waardoor ze over onvoldoende (financiële) middelen beschikken om het hele proces goed af te ronden.” Om deze kloof te dichten moet er volgens Strijland een brug worden geslagen tussen twee werelden, die elkaar normaal gesproken niet of nauwelijks treffen: die van de institutionele belegger en die van de groeiende MKB-ondernemer.

Strijland raadt ondernemers aan om best practices te volgen. Om een initiatief te laten slagen ziet hij een viertal voorwaarden waaraan moet worden voldaan. Allereerst moet volgens de adviseur de inhoud leidend zijn (m.a.w. “geen feesten en partijen circuit”), moet verder het initiatief markt-gedreven zijn, moet bovendien een duidelijke keuze gemaakt worden voor een thema of een regio (met voldoende substantie) en moet tenslotte – ook al betreft het een samenwerking – één persoon of partij de regie voeren.

Ondernemers en investeerders

De KplusV consultant stelt dat het niet alleen voor ondernemers belangrijk is dat groeifinanciering goed toegankelijk wordt, maar ook voor Nederland als land. “Het MKB is de motor van de Nederlandse economie,” zei Henk Kamp, minister van Economische Zaken, recentelijk tijdens de MKB-top die eerder dit jaar op 21 september werd gehouden. “Samen zorgen zij voor 70% van de Nederlandse banen. Wanneer zij onvoldoende (groei)financiering kunnen vinden, stagneert de Nederlandse economie,” voegde hij toe. “Het is daarom van groot belang dat ondernemers en investeerders elkaar steeds beter gaan vinden,” sluit Strijland af.

Nieuws

Meer nieuws over