Anderson MacGyver: Waak voor namaak in de cloud

26 augustus 2015 Consultancy.nl

Organisaties nemen steeds meer IT-diensten af uit de cloud: SaaS, PaaS, IaaS of een variant hierop. Vaak worden deze diensten samengevat onder de noemer XaaS. Tijdens de laatste crisis werd deze trend binnen veel bedrijven gedreven door de mogelijkheid om veel kosten te besparen. Zo maakt bijvoorbeeld de lage prijs van opslag voor nog geen vijf cent per gigabyte per maand het aantrekkelijk om over te stappen.

Ook nu blijft de interesse voor IT-diensten in de vorm van cloud computing ongeëvenaard hoog. Salesforce.com, het grootste CRM-platform ter wereld, groeide het afgelopen jaar met 27 procent. Microsoft verwelkomt elke week meer dan 10.000 nieuwe klanten en kende een groei in cloud-dienstverlening (Office365, CRM Online, Azure) van 140 procent over 2014. En Oracle bijvoorbeeld investeert ook sterk in haar SaaS-, PaaS- en IaaSdiensten en meldde een omzetgroei van 45 procent over het afgelopen jaar.

De bedrijfswaarde van cloud computing is meer dan alleen een kostenbesparing. Doordat diensten vergaand zijn gestandaardiseerd en geautomatiseerd zijn deze binnen enkele minuten live. De time-to-market voor een organisatie wordt aanzienlijk korter en de innovatiekracht neemt toe. Dit wordt nog eens versterkt doordat er niet langer sprake is van hoge investeringen vooraf. Innovaties worden minder risicovol en het wordt voor een bedrijf eenvoudiger om nieuwe ideeën uit te proberen. Daarnaast stelt cloud computing de organisatie in staat om IT-kosten in hoge mate te flexibiliseren en te verlagen. De grootste waarde van deze nieuwe vorm van IT-dienstverlening schuilt in innovatie en flexibiliteit.

Anderson MacGyver - Cloud Computing

Waarde
In het bijzonder binnen het SaaS-domein tekent zich een trend af. Organisaties zien de hogere toegevoegde waarde van dergelijke diensten. Steeds meer organisaties hanteren het ‘SaaS-criterium’ als een knock-outfactor in selectietrajecten. Hierdoor is in een relatief korte tijd een hoge druk ontstaan op softwareleveranciers om bestaande applicaties in deze vorm als ITdienst aan te bieden. Leveranciers die dit niet kunnen leveren, tellen niet meer mee. Voor softwareleveranciers staan de bovenstaande eigenschappen haaks op hun huidige bedrijfsmodellen en structuren. Deze zijn klassiek ingericht op vooraf hoge (one-off)investeringen, ingewikkelde licentiestructuren, maatwerkaanpassingen (alles kan) of juist weinig flexibiliteit en extra kosten berekenen voor het doorvoeren van updates en nieuwe (marktconforme) functionele verbeteringen.

Aangepast
Diverse leveranciers hebben deze ontwikkeling zien aankomen en pakken de uitdaging positief op. Applicaties worden aangepast, herbouwd voor het web, geschikt gemaakt voor het snel beschikbaar stellen aan of verwijderen van een omgeving, en licentiestructuren worden aangepast. Dit alles met als doel om de applicatie in een SaaS-variant aan te bieden. In een aantal gevallen is het beleid en de roadmap van leveranciers eveneens sterk veranderd. Bijvoorbeeld Microsoft ontwikkelt bepaalde functionaliteiten alleen nog voor haar online CRM-dienst, en niet langer (of veel later) voor de on-premise variant.

Banner Organisaties denken saas te kopen

Andere leveranciers hebben deze ontwikkeling minder goed zien aankomen of zijn onvoldoende in staat geweest om de noodzakelijke wijzigingen door te voeren. Toch worden deze oplossingen onder druk van de markt en klanten aangeboden als een SaaS-dienst. Het gevolg is dat organisaties SaaS denken te kopen, maar dat het in de praktijk de oude oplossing is in een nieuw jasje. Het gevolg is dat de dienst niet voldoet aan de verwachtingen. Met als uiteindelijke gevolg dat de verwachte bedrijfswaarde niet wordt gerealiseerd. Ze kopen in feite nep-SaaS.

Namaak
In veel gevallen zijn nep-SaaS-oplossingen in het selectietraject te herkennen door aandacht te geven aan een aantal onderwerpen. Op de onderstaande vragen moet in alle gevallen overduidelijk bevestigend worden geantwoord. Als dat niet het geval is, is er in veel gevallen sprake van namaak.

• Kan de geboden SaaS-dienst onbeperkt opschalen en ook afschalen tot geen afname?
• Wordt er betaald voor het werkelijke gebruik van de SaaS-dienst, bijvoorbeeld per gebruiker?
• Wordt de inhoud van updates bepaald door de leverancier en niet door de individuele afnemer?
• Wordt de dienst frequent van kleine updates voorzien?

Cloud Computing - Waak voor namaak

• Worden updates van de software automatisch doorgevoerd?
• Het is niet, of zeer kort, mogelijk om een oude versie van de dienst te gebruiken?
• Nieuwe versies van de dienst brengen geen extra (eenmalige) kosten met zich mee?
• Praat de leverancier met u over abonnementen op de dienst en niet langer over licenties?
• Zijn klantspecifieke instellingen (configuraties) mogelijk maar is maatwerk onmogelijk?
• Waakt de leverancier over capaciteit en beschikbaarheid?
• Over het bovenstaande: krijgt de klant hier geen vragen over?

Daarnaast zijn er nog een divers aantal technische kenmerken van een SaaS dienst die aangeven in welke mate deze echt ontwikkeld is om als SaaS te worden geleverd en te worden afgenomen. Een typisch voorbeeld van nep-SaaS deed zich voor tijdens een selectietraject in de logistieke sector. Voor de afnemende organisatie in kwestie was het van groot belang dat de rekenkracht kon worden op- en afgeschaald voor piekmomenten gedurende dag. Namelijk wanneer de bezorgers (20.000+) de roosters raadpleegden, zich moesten afmelden en op momenten dat de roosters werden berekend. Vier leveranciers boden een SaaS-dienst aan, verkochten abonnementen per gebruiker en de dienst werd frequent voorzien van updates. Op de vraag of het platform onbeperkt kon opschalen was het antwoord van een van de leveranciers: “Ja, zolang de server voor jullie organisatie het volhoudt.” Door dit antwoord werd al snel duidelijk dat er geen echte SaaS werd aangeboden; de applicatie ondersteunde de gevraagde mogelijkheden niet. De aanbieding bleek uiteindelijk een lokale installatie, specifiek voor de klant te zijn in het datacenter van de leverancier. Volgens de leverancier was dit SaaS. Voor de klant was dit dezelfde applicatie die ze al hadden maar in een ander datacenter met een ander financieringsmodel.

Harry Boersen en Tom Steenbakkers - Anerson MacGyver

Gestructureerd
Voor het overschakelen naar clouddiensten ontbreekt het knopje om dit in één keer uit te voeren. Het realiseren van een cloudstrategie is een traject waarbij delen van de IT, stap voor stap overgezet gaan worden. Er ontstaat een zogeheten hybride omgeving. Bij het maken van een cloudstrategie verdienen SaaS-diensten veelal de voorkeur voor standaarddomeinen zoals HR, Finance, Facilitities en Sales. Voor meer bedrijfsspecifieke domeinen – denk bijvoorbeeld aan hypotheekverstrekking of het afsluiten van een verzekeringsproduct – moet een meer diepgaande analyse plaatsvinden van wenselijke functionaliteiten en beschikbare diensten in de markt. De achterliggende jaren hebben wij bij het vormgeven en uitvoeren van dergelijke transities de kracht gemerkt van een vooraf duidelijk gedefinieerde aanpak, heldere principes, uitgangspunten en een stappenplan. Door hierbij voldoende aandacht te geven aan de diverse cloudaspecten en valkuilen, wordt een organisatie behoed voor verkeerde keuzen zoals nep-SaaS.

Een artikel van Tom Steenbakkers en Harry Boersen, adviseurs bij Anderson MacGyver.

Nieuws

Meer nieuws over