Helft bedrijven heeft demotie op management agenda

10 augustus 2015 Consultancy.nl

43% van de bedrijven in Nederland past demotie toe of onderzoekt de mogelijkheden daarvan voor zijn HR-beleid. Dat blijkt uit onderzoek van Berenschot, ADP Nederland en Performa Uitgeverij. 15% versobert dit jaar de arbeidsvoorwaarden van zijn medewerkers, waarbij voornamelijk de reguliere salarisverhoging wordt beperkt. Belangrijkste redenen voor het demoteren van werknemers zijn duurzame inzetbaarheid en betere salaris-prestatieverhoudingen.

Demotie is een begrip dat in de praktijk vaak (onterecht) verward wordt met het inleveren van salaris of doen van een loonoffer. Maar demoteren – ofwel het terugplaatsen van een werknemer naar een lagere en minder zware functie – gaat niet altijd gepaard met een loonoffer, en vice versa. In het geval van een quasi-demotie vindt er wel een teruggang in functie plaats, maar behoudt de werknemer zijn arbeidsvoorwaarden. Bij volledige demotie wordt zowel de teruggang in functie als de teruggang in arbeidsvoorwaarden doorgevoerd. Een verduidelijking van de drie begrippen:

Quasi-demotie, inleveren en demotie

Demotie ‘gemeengoed’
Jaarlijks voeren adviesbureau Berenschot en salarisdienstverlener ADP Nederland op initiatief van HR-uitgeverij Performa onderzoek uit onder interne en externe HR-professionals in Nederland, bekend onder de naam ‘HR-trends’. Voor de editie van 2015 zijn ruim 800 HR-professionals, adviseurs en directeuren van HR-dienstverleners ondervraagd over de belangrijkste veranderingen in het HR-landschap en de inhoud van hun functies.

Uit de studie komt naar voren dat 43% van de organisaties demotie op de management agenda heeft staan. 18% van de professionals geeft aan dat zijn of haar organisatie momenteel onderzoek doet naar het toepassen van demotie, terwijl een kwart van de organisaties hier reeds gebruik van maakt. “Demotie lijkt onderdeel te zijn geworden van HR-beleid van Nederlandse organisaties”, concluderen de onderzoekers. Bij bijna de helft van de organisaties (48%) is demotie of onderzoek naar de toepassing daarvan niet aan de orde.

Hoe wordt er binnen uw organisatie naar demotie gekeken

Als wordt besloten om een werknemer terug te plaatsen in een lagere functie, komt dit in de helft van de gevallen voort uit een gezamenlijk initiatief tussen werkgever en werknemer. Slecht in 1% van de gevallen neemt een werknemer zelf het initiatief een demotie aan te vragen – in de overige 49% stelt de werkgever voor aan de werknemer om een stapje terug te doen.

In bijna twee derde (65%) van de demotiegevallen worden de arbeidsvoorwaarden en activiteiten van de werknemer geleidelijk afgebouwd naar het niveau van zijn of haar nieuwe functie. In bijna een kwart van de gevallen gaat het om een quasi-demotie, waarbij de werknemer dus zijn arbeidsvoorwaarden (grotendeels) behoudt, ondanks de teruggang in functie. Slechts 4% moet direct inleveren op arbeidsvoorwaarden als hij of zij teruggaat naar een minder zware functie. “Dit zijn tekenen dat de vergrijzing, verhoging van de AOW-leeftijd en flexibilisering van arbeid terug zijn te vinden in beleid,” zegt Hans van der Spek, Manager Kenniscentrum HRM bij Berenschot.

Vorm van demotie

Sector
Berenschot en ADP hebben in het onderzoek ook gekeken naar de verschillen tussen diverse sectoren. Zo speelt demotie in de industrie en nijverheid een veel minder grote rol dan in de collectieve en dienstverleningssector – 36% van de industriële bedrijven overweegt demotie of past dit toe, tegenover 52% en 47% respectievelijk. Demotie wordt in 2015 het meest toegepast door bedrijven uit de collectieve sector en kennisintensieve dienstverlening, beide met 29% van de HR-professionals die toezeggen hiervan gebruik te maken.

Hoewel in 23% van de demotiesituaties werknemers niet hoeven in te leveren op arbeidsvoorwaarden, moet de rest dat vaak wel. En ook buiten demoties om moeten werknemers soms inleveren op hun arbeidsvoorwaarden. 15% van de bedrijven geeft aan dit jaar zijn arbeidsvoorwaarden te versoberen – 9% minder dan vorig jaar, maar wel het derde jaar op rij. De kennisintensieve dienstverleningssector spant volgens het onderzoek de kroon als het gaat om het beperken van de reguliere salarisverhoging van medewerkers – 21% van de bedrijven geeft aan hun medewerkers te vragen hierop in te leveren. Financiële instellingen lopen hierin voorop. Daar vraagt een derde van de bedrijven (34%) om op arbeidsvoorwaarden in te leveren.

 

Demotie per sector

Redenen
De belangrijkst reden om tot demotie van werknemers over te gaan is volgens meer dan de helft (53%) van de respondenten het verbeteren van de duurzame inzetbaarheid van werknemers. Verder vinden HR-professionals een betere work-life balance (31%) en aangescherpte balans tussen salaris en prestaties (42%) belangrijke achterliggende redenen om demotie toe te passen. “Mensen moeten langer doorwerken en doorwerken binnen de huidige functie is niet altijd een juiste optie. De belangrijkste aanleiding voor demotie is ervoor te zorgen dat medewerkers langer gezond doorwerken”, concludeert Van der Spek uit de onderzoeksresultaten. Andere redenen die genoemd worden zijn het bevorderen van interne doorstroom en senior professionals vrijmaken voor het opleiden en begeleiden van junioren.

Nieuws

Meer nieuws over