Waaromvraag belangrijk bij overdracht familiebedrijf

02 april 2015 Consultancy.nl

In familiebedrijven spelen andere krachten dan in andersoortige bedrijven. Overdracht is een belangrijk thema dat goed geregeld moet worden en dat door de samenwerking met familieleden om een bijzondere aanpak vraagt. DRV Corporate Finance streeft naar een weloverwogen oplossing, waarin iedereen zich kan vinden. “Bij een overdracht is de waaromvraag essentieel.”

“Bij familiebedrijven lopen familie, eigendom en bedrijfsvoering door elkaar heen. En veel gaat gepaard met emotie.” Aan het woord is Stefan Jansen, directeur DRV Corporate Finance. Zo’n driekwart van de klanten van DRV is familiebedrijf. Familiebedrijven richten zich op de lange termijn en werken vanuit een strategische visie aan een gefaseerde groei. Op tijd nadenken over bedrijfsopvolging hoort daar nadrukkelijk bij, weet Jansen. “Met je familie heb je een andere relatie dan met een zakelijke derde. Fiscale optimalisatie speelt ook altijd, vanuit de diverse betrokkenen. Er is sprake van belangenafweging: wat voor de een gunstig is, is dat niet per se voor de ander”, zegt Jansen.

Waaromvraag belangrijk bij overdracht familiebedrijf

Zeker als het gaat om waarderingen van bedrijven kan een convenant een handig hulpmiddel zijn. Jansen stelt dan ook geregeld een convenant op voor familiebedrijven. “Een waardering is veelal een inschatting van de toekomst op basis van de positie en situatie op een bepaald moment.  In een convenant leg je vast wat de belangrijkste uitgangspunten van de familie waren voor de waardering op dat moment. Alle betrokkenen denken daarin mee en iedereen tekent de uiteindelijke versie, zodat er later geen meningsverschillen ontstaan.”

Naast de ondernemer
DRV probeert volgens Jansen een kritische partner te zijn en een weloverwogen situatie te creëren, waarmee een bedrijf verder kan. Met elf kantoren in Zuidwest-Nederland zit DRV dicht op de ondernemers in de regio. De mensen bij DRV kennen hun speelveld en veelal ook de sector waarin ze actief zijn. “We zijn zelf ook ondernemend en staan letterlijk naast de ondernemer”, zegt Pieter Poortvliet, eveneens directeur bij DRV Corporate Finance. Dat laatste blijkt uit een actuele casus uit de DRV-praktijk. Twee broers hebben een internationaal florerend handelsbedrijf. Samen hebben zij drie kinderen: de een twee zoons, de ander een dochter. De broers zijn in de vijftig en opvolging gaat voorzichtig spelen. De dochter was qua competenties duidelijk de meest geschikte opvolger, erkenden beide broers, en zij nam het bedrijf ook over. De belastingdienst keek mee uiteraard. “Het moest een zakelijke transactie zijn en geen schenking. We hebben veel overleg gehad met fiscalisten, en zijn eruit gekomen”, zegt Poortvliet. De dochter die het bedrijf overnam, heeft dit tegen goede voorwaarden kunnen doen, terwijl de zoons ook een mooie financiële vergoeding kregen. Het voortbestaan van het bedrijf was zo zeker gesteld.

Stefan Jansen en Pieter Poortvliet

Gelijk behandelen
Een ander voorbeeld is dat van een ondernemersechtpaar dat een bedrijf heeft opgebouwd met dertig tot veertig winkels in de grotere Nederlandse steden. Langzaam kijkt het paar naar de overdracht. Ze besluiten een deel van het bedrijf te verkopen voor hun pensioen en de financiële toekomst van de kinderen. De rest van de onderneming wordt overgedragen aan de twee kinderen. Hun zoon werkt al in het bedrijf, hun dochter studeert. Hoe ga je hier nu fiscaal slim mee om? “Wanneer iemand drie jaar in de onderneming werkzaam is, is het mogelijk fiscaal gunstig over te dragen”, zegt Poortvliet. “Dat zou voor hun zoon werken, maar het paar wil zijn kinderen gelijk behandelen. We hebben gezamenlijk besloten de zoon in te laten stappen en de dochter alvast in het bedrijf te laten werken.” Via DRV Private is het testament aangepast, zodat de dochter nog recht heeft op een extra deel van het familievermogen wanneer de ouders op korte termijn iets zou overkomen.

Waaromvraag
Poortvliet is van oorsprong registeraccountant. Hij werkte net als Jansen bij een Big Four-kantoor voor hij in 2008 de overstap maakte naar DRV. De klanten kunnen bij DRV rekenen op één contactpersoon die met ze optrekt. Het personeelsverloop is namelijk erg laag. “Dat zit hem in onze cultuur”, zegt Poortvliet. Continuïteit en een bedrijfsvoering gericht op de lange termijn zijn daarin belangrijk. “Meer is niet altijd beter. We doen gedegen ons werk, tegen een interessant tarief. Wat drijft ons? De klant, de ondernemer. Dat voelt hij en dat waardeert hij.”

DRV Corporate Finance

Voor de klanten en voor DRV werkt het volgens Jansen prettig dat zij het hele traject samen doorlopen. “Dit begint vaak met de strategie achter de overdracht.” Waarom zou je het bedrijf willen overdragen aan je zoon, terwijl je dochter misschien wel de betere kandidaat is – of andersom? Waarom moet het opvolgingsproces er zo uitzien? Waarom wil je het nu? En is dit wel het meest optimale moment, ook fiscaal gezien? “De waaromvraag is essentieel als het gaat om bedrijfsopvolging in het familiebedrijf, maar wordt te weinig gesteld, is onze ervaring. Soms gaat men te snel het proces in, terwijl de puzzel nog niet duidelijk is – zowel qua techniek als emotioneel”, zegt Jansen. De beoogde opvolger aan een assessment onderwerpen wil nog wel eens uitkomst bieden. “Daar blijkt niet alleen uit of iemand geschikt is, maar ook welke ontwikkelingen hij nog door moet.” Bij DRV Personeel werkt iemand die vrijwel fulltime assessments afneemt.

Ook na de bedrijfsoverdracht blijft DRV doorgaans betrokken. Zo heeft DRV de zogenoemde ‘performance improvers’ in huis, die slecht renderende bedrijven helpen of juist de groei helpen beteugelen van snelle groeiers. “Zij hebben financiële bagage, maar denken met name strategisch en bedrijfskundig”, zegt Poortvliet. Als een ondernemer zijn bedrijf heeft verkocht, moet met dat vermogen natuurlijk iets gebeuren. Dan staat DRV Private als een family office de vermogende ondernemer bij. Dat vermogen kan bijvoorbeeld ondergebracht worden in een trust, waarbij YourTrust Netherlands wordt betrokken, eveneens onderdeel van DRV. “We proberen er echt in alle fases te zijn voor onze cliënten. Juist de combinatie van expertise maakt DRV het bereikbare topkantoor.”

Nieuws