Zuivelmarkt moet leren omgaan met prijsvolatiliteit

18 maart 2015 Consultancy.nl

De Nederlandse zuivelsector zal moeten wennen aan een toename aan prijsfluctuaties voor hun melk doordat de prijs meer afhankelijk is geworden van globale marktwerking. Dit blijkt uit recent marktonderzoek van Roland Berger in opdracht van de NZO. In het kader van de toegenomen prijsvolatiliteit wordt een robuuste bedrijfsvoering, ondernemerschap en het opbouwen van buffers steeds belangrijker voor de sector.

In opdracht van de Nederlandse Zuivel Organisatie (NZO), de brancheorganisatie van de Nederlandse zuivelsector, voerde Roland Berger de afgelopen jaren al eerder onderzoek uit naar de status en vooruitzichten van de zuivelsector. Belangrijke ontwikkelingen zijn onder andere een robuuste groei over de afgelopen tien jaar – naar een productiewaarde van €12 miljard – en een toegenomen exportwaarde. Een andere belangrijke conclusie was dat er meer prijsschommelingen worden verwacht in de Nederlandse zuivelsector.

Grotere schommelingen in de melkprijs

Prijsvolatiliteit
Sinds de afname van EU-marktregulatie voor de Europese zuivelsector in 2007 is de melkprijs sterker gaan fluctueren dan daarvoor. De regulatie van voor 2007 zorgde voor een redelijk stabiele melkprijs, terwijl de wereldmarkt op dat gebied veel grilliger was. Europese melkveehouders ontvingen exportsubsidie en ondersteuning aan de hand van productieaantallen, maar deze regulaties werd in 2007 afgebouwd in een periode dat de wereldwijde vraag naar zuivel sterk toenam. Blootgesteld aan de arena van de wereldmarkt werden veel grotere prijsschommelingen zichtbaar – een stijging van 85% in standaardafwijking. Naar verwachting blijft deze volatiliteit in melkprijs bestaan in 2015 en daarna. De Europese Commissie schat dat de prijs tussen 2013 en 2023 gemiddeld rond de 35 cent per kilo zal liggen, met voornamelijk schommelingen tussen 30 en 40 cent per kilo. Uitschieters naar 25 en 45 cent per kilo worden echter niet uitgesloten.

Blijvende Prijsvolatiliteit

Vraag en aanbod van zuivelproducten kunnen door een verscheidenheid aan factoren worden beïnvloed – van weersomstandigheden die productie verlagen of internationale vraag verlagen tot wisselkoersveranderingen die Europese melk duurder maken dan gewenst – met prijsschommelingen tot gevolg. Zonder de marktregulatie zijn melkveehouders hier veel meer afhankelijk van geworden en zijn zij zelf verantwoordelijk geworden voor het opvangen van eventuele gerelateerde risico’s. 

Omgaan met prijsschommelingen
De uitgangspositie van de Nederlandse zuivelindustrie is positief. Hoewel de kostprijs relatief hoog ligt, is de productmix redelijk goed gediversifieerd – relatief veel kaas, een van de meest stabiele producten wat prijs betreft. Willen melkveehouders echter tegen de achtergrond van aanblijvende prijsfluctuaties succesvol blijven, dan dienen ze volgens het rapport een aantal strategische maatregelen te treffen. Oplossingen die worden aangevoerd omvatten een robuuste bedrijfsvoering, ondernemerschap en het opbouwen van buffers in goede tijden.

Goede bedrijfsvoering

Door de productmix aan te passen aan de wereldwijde vraag en aanbod ontwikkelingen kunnen de Nederlandse zuivelondernemingen reageren op actuele situaties. Door hun risico’s te spreiden (geografisch of in productaanbod) en meer flexibel om te gaan met capaciteit, zodat kan worden ingespeeld op toegenomen of afgenomen vraag. Kostenefficiëntie blijft hoog op de agenda staan, zonder dat de toegevoegde waarde van Nederlandse zuivel (“melk van uitstekende kwaliteit”) uit het oog wordt verloren.

Directeur Tjeerd de Groot van de NZO: “Prijsschommelingen zijn normaal in iedere markt. Maar de lange termijn vooruitzichten voor de internationale zuivelmarkt zijn goed. Nederland kan daarvan profiteren want de Nederlandse zuivel is concurrerend op de wereldmarkt.”

Nieuws

Meer nieuws over