Twynstra Gudde doorstaat adviescrisis en blikt vooruit

02 maart 2015 Consultancy.nl

Twynstra Gudde is de afgelopen jaren goed doorgekomen ondanks de crisis en bedreigingen van een veranderende consultancymarkt. Ellen Peper, bestuursvoorzitter bij Twynstra Gudde, blikt terug op de roerige periode en kijkt vooral naar de toekomst, waarin de focus ligt op groei en samenwerking. 

Consultancymarkt onder druk
Adviesbureaus verkeren al enkele jaren in onrustig vaarwater. Omzetdalingen en toenemende concurrentie door een stijgend aantal adviesbureaus – vooral freelancers en kleine bureaus – vormden de afgelopen jaren aanzienlijke uitdagingen voor alle spelers in de consultancybranche. Ter illustratie: Nederland telt momenteel zo’n 91.000 organisatieadviesbureaus, een verdubbeling ten opzichte van zeven jaar geleden.

Ontwikkeling van aantal adviesbureaus in Nederland

Het faillissement van BoerCroon – waarbij uiteindelijk een doorstart gemaakt kon worden – staat binnen de branche nog vers in het geheugen. Veel bureaus hebben door de veranderende markt waarin businessmodellen fundamenteel aan het veranderen zijn, hun strategieën flink moeten herzien. Een trend die voortvloeit uit de ontwikkelingen en door steeds meer bureaus gevolgd wordt is bijvoorbeeld het lanceren van eigen opleidingstakken*. Anno 2015 staan klanten van consultancybureaus vaak onder hoge druk om kosten te besparen en snijden zij steeds vaker in hun consulting-uitgaven. Interne projectleden laten opleiden (het ‘train the trainer’ concept), zodat zij de vaak dure implementatiefases binnen consultancyprojecten zelf kunnen begeleiden, is voor veel organisaties inmiddels dan ook een gangbare aanpak.

Twynstra Gudde
Als gevolg van de crisisjaren en de ontwikkelingen in de adviesbranche heeft ook Twynstra Gudde, net als zijn branchegenoten, een roerige periode achter de rug. Ellen Peper, directeur van Twynstra Gudde, vertelt in een recent interview met het FD over hoe zij het organisatieadviesbureau de afgelopen jaren het hoofd boven water heeft weten te houden. Een van de meest ingrijpende gevolgen van de financiële crisis voor Twynstra was de terugloop in omzet. Over 2011 rapporteerde het adviesbureau een omzet van €51 miljoen; wat neerkwam op een omzetdaling van 28% in drie jaar tijd. Het bureau heeft toen het ondernemingsmodel tegen het licht gehouden en het kostenbesparingsprogramma aangescherpt.

Omzetontwikkeling Twynstra Gudde

De nieuwe koers wierp geleidelijk zijn vruchten. Het bureau wist in 2012 te herstellen en boekte een winst van €1,5 miljoen, ondanks de verdere omzetdaling dat jaar naar €47 miljoen. De directieleden van Twynstra Gudde* wijten de financiële verbetering aan een succesvolle interne ‘transitie’ die gedurende 2011/2012 werd doorgevoerd.

Tegen verwachtingen in zakte de omzet in 2013 verder naar €42 miljoen, een daling van 40% ten opzichte van topjaar 2008. Onderaan de streep boekte het bureau echter nog winst (+ €62.000) – alleen in 2011 schreef Twynstra Gudde rode cijfers, iets wat niet veel adviesbureaus hen nadeden, aldus Peper. Om de kosten verder terug te drijven werd verder gesleuteld aan de strategie en ook gesneden in het personeelsbestand. Tegenover het FD vertelt Peper dat Twynstra zo lang mogelijk geprobeerd heeft om niet in te grijpen, de directie zag zich twee jaar geleden echter genoodzaakt om afscheid te nemen van ruim veertig – voornamelijk ondersteunende – personeelsleden, wat Twynstra Gudde terugbracht naar een personeelsgrootte van 380 FTE’s. In de jaren daar voorafgaand werd de vermindering van het personeelsbestand opgevangen door natuurlijk verloop.

Uitgaven Rijk aan externe inhuur

Vernieuwingen en loslaten detachering
Een belangrijke oorzaak van de teruglopende omzet gedurende de crisisjaren was een krimp in de overheidsmarkt voor consultancyprojecten, destijds goed voor een ruime 65% van Twynstra’s omzet. Tegelijkertijd vond er een verschuiving plaats in de wensen van opdrachtgevers – waar Twynstra Gudde traditioneel gezien (zware) projectmanagers leverde, wilden opdrachtgevers steeds minder afhankelijk zijn van externe adviseurs. Projectmanagers werden zelf in dienst genomen, of gekozen werd voor het zelf opleiden van interne projectleden zodat zij de rol van de consultant konden overnemen, een ontwikkeling die nog steeds gaande is. “Dit zorgt ervoor dat wij andere vragen krijgen en dus ook iets anders moeten leveren. Waar wij in het verleden werden gevraagd in de rol van projectleider, worden wij nu gevraagd om de projectleider te coachen. Of om een groep projectleiders te trainen en vervolgens te begeleiden in hun eigen projecten”, aldus Peper. 

Tegen deze achtergrond besloot Twynstra een tijdje geleden de detacheringsmarkt los te laten, een markt waarin de tarieven tot onder de €70, in sommige gevallen zelfs €60 per uur zijn gedaald. “Hier zien wij geen rol meer voor onszelf”, zegt Peper. Dankzij vernieuwingen wist Twynstra zijn marktaandeel in verschillende marktsegmenten vast te houden of zelfs uit te breiden. Peper spreekt bijvoorbeeld vol lof over de adviespraktijk Veiligheid (een praktijk gericht op terrorismebestrijding en cybersecurity), die het volgens haar noemenswaardig goed gedaan heeft de afgelopen jaren.

Ellen Peper en Marcel de Rooij - Twynstra Gudde

Twynstra Gudde kijkt vooruit
Met de lastige tijden achter de rug kijkt Twynstra Gudde optimistisch naar de toekomst. Zijn toegevoegde waarde zoekt het bureau in hoogwaardige dienstverlening in complexe projecten, waarbij veel partijen met elkaar samenwerken. Daar heeft Twynstra Gudde de afgelopen jaren op ingezet: door de diensten en producten van de adviespraktijken nog eens tegen het licht te houden, door te investeren in kennis en door de praktijken meer eigen verantwoordelijkheid te geven, inclusief een eigen winst- en verliesrekening. De komende tijd streeft het bureau ernaar de interne praktijken nauwer te laten samenwerken, evenals met organisaties buiten Twynstra Gudde, om zo de capaciteiten voor steeds complexere opdrachten te bundelen. Daarbij heeft het bureau zich laten inspireren door het coöperatieve model. Niet als juridische organisatievorm, maar wel als metafoor voor een sterk netwerk. “Wij willen dé netwerkorganisatie in adviserend Nederland zijn. Een netwerk dat verbonden wordt door de sterke merknaam Twynstra Gudde”, aldus Peper.

Hoewel precieze cijfers nog niet bekend zijn, bracht 2014 voor het adviesbureau eindelijk een halt aan de omzetdalingen van de voorgaande jaren. Het vooruitzicht voor de komende jaren is positief en de overheidsmarkt vertoont weer groei. Decentralisatie van overheidstaken naar gemeenten voorspellen voor Twynstra veel interessante projecten. Om aan de toegenomen vraag te kunnen voldoen zoekt het bureau dit jaar nieuwe adviseurs; de eerste personeelsuitbreiding sinds jaren.

Reputatie Twynstra Gudde

Ook op het vlak van reputatie in de markt is Twynstra bezig met een terugkeer naar de absolute top. In 2013 werd het toonaangevende bureau door meer dan 900 zakelijke beslissers uitgeroepen tot het adviesbureau met de beste reputatie, en afgelopen jaar werd het verkozen tot het op een na beste consultancybureau van het land. Verder stond Twynstra in 2014 op #2 van de ranking van beste adviesbureaus voor de overheid, en tenslotte werd het bureau erkend als een van de top-25 beste werkgevers in het Beste Werkgevers Onderzoek van NRC. 

* Voorbeelden van bureaus die recent een eigen opleidingstak hebben gelanceerd: Molenaar & Lok Consultancy (MLC Academy), ConQuaestor (ConQuaestor Academy), Q-Consult (LearninQ) en WagenaarHoes (WagenaarHoes Academie). 

** De directie van Twynstra Gudde bestond destijds uit de huidige leden Ellen Peper en Marcel de Rooij, en voormalig lid Carol Lemmens.

Nieuws